Θολή Όραση: Αιτίες & Αντιμετώπιση

Γράφει ο Βασίλειος Σκουτέρης MD, FEBO, Χειρουργός Οφθαλμίατρος

Περιεχόμενα σελίδας

Τι εννοούμε με «θολή όραση»;
Θολή όραση που εγκαθίσταται σταδιακά
Ξαφνική θολή όραση: οι επείγουσες αιτίες
Θόλωση που έρχεται και φεύγει
Θολή όραση στα παιδιά
Πότε να πάτε άμεσα σε οφθαλμίατρο ή νοσοκομείο
Πώς γίνεται ο έλεγχος
Τι μπορείτε να κάνετε μέχρι να εξεταστείτε
Κλείστε ραντεβού
Συχνές Ερωτήσεις

Η θολή όραση είναι από τα συχνότερα συμπτώματα στην οφθαλμολογία και μπορεί να σημαίνει από κάτι πολύ απλό, όπως γυαλιά που θέλουν αλλαγή ή ξηρά μάτια, έως κάτι επείγον, όπως αποκόλληση αμφιβληστροειδούς ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Το κλειδί είναι ο τρόπος που εμφανίστηκε. Η θόλωση που εγκαθίσταται αργά, σε μήνες, εξετάζεται προγραμματισμένα. Η θόλωση που ήρθε ξαφνικά, μέσα σε λεπτά ή ώρες, χρειάζεται εξέταση την ίδια ημέρα.

Τι εννοούμε με «θολή όραση»;

Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την ίδια λέξη για διαφορετικά πράγματα, και η ακριβής περιγραφή βοηθά πολύ στη διάγνωση. Πριν από το ραντεβού, αξίζει να απαντήσετε σε πέντε ερωτήσεις:

Ένα μάτι ή και τα δύο; Κλείστε εναλλάξ κάθε μάτι. Πολλοί ανακαλύπτουν έτσι ότι το πρόβλημα αφορά μόνο το ένα
Ξαφνικά ή σταδιακά; Μέσα σε λεπτά, ημέρες ή μήνες;
Μακριά, κοντά ή παντού;
Σταθερή ή έρχεται και φεύγει; Καθαρίζει όταν ανοιγοκλείνετε τα μάτια;
Τι άλλο υπάρχει; Πόνος, κοκκίνισμα, λάμψεις, μυγάκια, παραμόρφωση, διπλή εικόνα, πονοκέφαλος;

Θολή όραση που εγκαθίσταται σταδιακά

Διαθλαστικά σφάλματα

Είναι η συχνότερη αιτία σε κάθε ηλικία. Στη μυωπία θολώνουν τα μακρινά, στην υπερμετρωπία κυρίως τα κοντινά και τα μάτια κουράζονται, στον αστιγματισμό η εικόνα είναι θαμπή ή με «σκιά» σε όλες τις αποστάσεις. Μετά τα 40 με 45 προστίθεται η πρεσβυωπία: τα γράμματα στο κινητό θολώνουν και το χέρι απομακρύνεται όλο και περισσότερο. Όλα διορθώνονται με γυαλιά, φακούς επαφής ή επέμβαση.

Καταρράκτης

Ο φυσικός φακός του ματιού θολώνει με την ηλικία. Η όραση γίνεται θαμπή, σαν να κοιτάζετε μέσα από βρώμικο τζάμι, τα χρώματα ξεθωριάζουν, τα φώτα των αυτοκινήτων τη νύχτα θαμπώνουν και οι βαθμοί των γυαλιών αλλάζουν συχνά. Η εξέλιξη είναι αργή και ανώδυνη. Η θεραπεία είναι η επέμβαση καταρράκτη.

Ξηροφθαλμία

Προκαλεί θόλωση που αλλάζει μέσα στην ημέρα: χειροτερεύει στο διάβασμα, στην οθόνη και στην οδήγηση, και καθαρίζει για λίγο με το ανοιγόκλειμα ή με τεχνητά δάκρυα. Αυτή η διακύμανση είναι το χαρακτηριστικό της. Συνοδεύεται από κάψιμο και αίσθημα άμμου. Δείτε τη σελίδα για την ξηροφθαλμία.

Παθήσεις της ωχράς κηλίδας

Όταν θολώνει το κέντρο της εικόνας και οι ευθείες γραμμές φαίνονται κυματιστές, το πρόβλημα βρίσκεται στην ωχρά. Οι συχνότερες αιτίες είναι η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς, η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη, η οπή ωχράς και το διαβητικό οίδημα. Η υγρή μορφή της εκφύλισης μπορεί να επιδεινωθεί μέσα σε ημέρες, γι’ αυτό η καινούργια παραμόρφωση δεν περιμένει.

Διαβήτης

Ο διαβήτης θολώνει την όραση με δύο τρόπους. Οι μεγάλες διακυμάνσεις του σακχάρου αλλάζουν προσωρινά το σχήμα του φακού και οι βαθμοί «παίζουν» από ημέρα σε ημέρα. Σε βάθος χρόνου, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια βλάπτει τα αγγεία του αμφιβληστροειδούς, συχνά χωρίς συμπτώματα στα πρώτα στάδια. Διαβάστε κάθε πότε χρειάζεται έλεγχος.

Γλαύκωμα

Το χρόνιο γλαύκωμα δεν θολώνει την όραση στην αρχή. Καταστρέφει σιωπηλά το περιφερικό πεδίο και γίνεται αντιληπτό αργά. Γι’ αυτό ανιχνεύεται μόνο με προληπτικό έλεγχο.

Κερατόκωνος

Σε εφήβους και νέους ενήλικες, η θόλωση με αστιγματισμό που αυξάνεται γρήγορα και γυαλιά που δεν «πιάνουν» ποτέ καλά εγείρει υποψία κερατόκωνου.

Θόλωση μετά από επέμβαση καταρράκτη

Μήνες ή χρόνια μετά από μια επιτυχημένη επέμβαση, η μεμβράνη πίσω από τον ενδοφακό μπορεί να θολώσει και η όραση να ξαναγίνει θαμπή. Δεν ξαναβγαίνει ο καταρράκτης. Διορθώνεται οριστικά με ένα σύντομο, ανώδυνο laser στο ιατρείο.

Ξαφνική θολή όραση: οι επείγουσες αιτίες

Αποκόλληση και ρωγμή αμφιβληστροειδούς

Προηγούνται συνήθως λάμψεις και πολλά καινούργια μυγάκια, και ακολουθεί μια σκιά ή «κουρτίνα» που προχωρά από την περιφέρεια προς το κέντρο. Δεν πονάει. Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς χειρουργείται επειγόντως. Συχνά ξεκινά από μια αποκόλληση υαλοειδούς που έσκισε τον αμφιβληστροειδή.

Απόφραξη αγγείου του αμφιβληστροειδούς

Η απόφραξη της κεντρικής αρτηρίας προκαλεί ξαφνική, ανώδυνη, σχεδόν πλήρη απώλεια όρασης στο ένα μάτι και αντιμετωπίζεται όπως ένα εγκεφαλικό: άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο. Η απόφραξη φλέβας δίνει θόλωση που εγκαθίσταται σε ώρες ή ημέρες και χρειάζεται εξέταση μέσα σε λίγες ημέρες.

Αιμορραγία μέσα στο μάτι

Ξαφνική θόλωση με πολλά σκούρα στίγματα, ιστούς αράχνης ή κοκκινωπή ομίχλη, συχνότερα σε διαβητικούς ή μετά από αποκόλληση υαλοειδούς.

Οξύ γλαύκωμα

Θολή όραση με έντονο πόνο, κόκκινο μάτι, χρωματιστά φωτοστέφανα γύρω από τα φώτα και ναυτία. Η πίεση πρέπει να πέσει μέσα σε ώρες.

Κερατίτιδα και ραγοειδίτιδα

Θόλωση με πόνο, κόκκινο μάτι και ενόχληση στο φως. Η κερατίτιδα αφορά κυρίως όσους φορούν φακούς επαφής.

Οπτική νευρίτιδα

Σε νέους ενήλικες, θόλωση στο ένα μάτι που επιδεινώνεται μέσα σε ημέρες, με πόνο στις κινήσεις του ματιού και χρώματα που φαίνονται ξεθωριασμένα. Περισσότερα στο άρθρο για την οπτική νευρίτιδα.

Εγκεφαλικό και παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο

Ξαφνική απώλεια της μισής εικόνας και στα δύο μάτια, διπλωπία, ή όραση που «σβήνει» για λίγα λεπτά σαν να κατεβαίνει ρολό, ιδίως μαζί με μούδιασμα, αδυναμία σε χέρι ή πόδι, στραβό στόμα ή δυσκολία στην ομιλία. Καλέστε αμέσως το 166. Ακόμη κι αν η όραση επανέλθει πλήρως, το επεισόδιο είναι προειδοποίηση και χρειάζεται έλεγχος την ίδια ημέρα.

Γιγαντοκυτταρική αρτηρίτιδα

Σε ανθρώπους άνω των 60: ξαφνική απώλεια όρασης με πονοκέφαλο στους κροτάφους, πόνο στο σαγόνι όταν μασούν, ευαισθησία στο τριχωτό της κεφαλής και κόπωση. Χωρίς άμεση θεραπεία κινδυνεύει και το δεύτερο μάτι.

Θόλωση που έρχεται και φεύγει

Ξηροφθαλμία και κόπωση από οθόνες: η συχνότερη αιτία, καθαρίζει με το ανοιγόκλειμα
Οπτική αύρα ημικρανίας: τρεμάμενες ζιγκ ζαγκ γραμμές ή θολό σημείο που μεγαλώνει για 15 με 30 λεπτά και εξαφανίζεται, με ή χωρίς πονοκέφαλο. Φαίνεται και με τα δύο μάτια
Διακυμάνσεις σακχάρου ή πίεσης: θόλωση μετά από γεύμα, ή σκοτείνιασμα όταν σηκώνεστε απότομα
Φάρμακα: αντιισταμινικά, αντικαταθλιπτικά, φάρμακα για την ουροδόχο κύστη, κορτιζόνη και άλλα επηρεάζουν την εστίαση ή τα δάκρυα
Εγκυμοσύνη: οι ορμονικές αλλαγές αλλάζουν ελαφρά τη διάθλαση. Θόλωση με πονοκέφαλο και πρήξιμο στο τρίτο τρίμηνο θέλει άμεση μέτρηση πίεσης
Υπερχρήση φακών επαφής: ο κερατοειδής πρήζεται από έλλειψη οξυγόνου

Θολή όραση στα παιδιά

Τα παιδιά σπάνια λένε ότι βλέπουν θολά, γιατί δεν γνωρίζουν πώς είναι η καθαρή όραση. Το δείχνουν έμμεσα: μισοκλείνουν τα μάτια για να δουν τον πίνακα, πλησιάζουν πολύ στην τηλεόραση ή στο βιβλίο, χάνουν τη σειρά όταν διαβάζουν, παραπονιούνται για πονοκέφαλο ή αποφεύγουν το διάβασμα. Η συχνότερη αιτία είναι ένα αδιόρθωτο διαθλαστικό σφάλμα, που αν αφορά περισσότερο το ένα μάτι μπορεί να οδηγήσει σε αμβλυωπία. Γι’ αυτό ο πρώτος πλήρης έλεγχος συνιστάται στα 3 με 4 χρόνια και ξανά πριν από το σχολείο, ακόμη κι αν το παιδί δεν δείχνει να έχει πρόβλημα. Δείτε τη σελίδα για την παιδοοφθαλμολογία.

Πότε να πάτε άμεσα σε οφθαλμίατρο ή νοσοκομείο

η όραση θόλωσε ή χάθηκε ξαφνικά, σε ένα ή και στα δύο μάτια
βλέπετε σκιά, κουρτίνα ή μαύρο τμήμα στο οπτικό πεδίο
εμφανίστηκαν λάμψεις ή βροχή από μυγάκια
οι ευθείες γραμμές έγιναν ξαφνικά κυματιστές
υπάρχει πόνος, κόκκινο μάτι ή φωτοστέφανα
βλέπετε διπλά
συνυπάρχουν πονοκέφαλος, μούδιασμα, αδυναμία ή δυσκολία στην ομιλία
προηγήθηκε τραυματισμός ή πρόσφατη επέμβαση στο μάτι

Πώς γίνεται ο έλεγχος

Η εξέταση ξεκινά με τη μέτρηση της όρασης και τη διάθλαση, που δείχνει αν το πρόβλημα λύνεται με γυαλιά. Ακολουθούν η εξέταση στη σχισμοειδή λυχνία για τον κερατοειδή, τον φακό και τα δάκρυα, η μέτρηση της πίεσης και η βυθοσκόπηση με διεσταλμένες κόρες. Ανάλογα με τα ευρήματα γίνεται οπτική τομογραφία (OCT) της ωχράς και του οπτικού νεύρου ή οπτικά πεδία. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία έχει βρεθεί στο τέλος της πρώτης επίσκεψης. Ελάτε με τα γυαλιά σας, τη λίστα των φαρμάκων σας και, επειδή πιθανότατα θα μπουν σταγόνες διαστολής, χωρίς να οδηγείτε.

Τι μπορείτε να κάνετε μέχρι να εξεταστείτε

Για τη σταδιακή, ήπια θόλωση χωρίς άλλα συμπτώματα: χρησιμοποιήστε τεχνητά δάκρυα, κάντε συχνά διαλείμματα από την οθόνη, φροντίστε τον φωτισμό στο διάβασμα και ελέγξτε πότε αλλάξατε τελευταία γυαλιά. Μην αγοράζετε έτοιμα γυαλιά με αυξανόμενους βαθμούς για να «τα βγάλετε πέρα» επί χρόνια χωρίς έλεγχο, γιατί έτσι καθυστερεί η διάγνωση παθήσεων που δεν δίνουν άλλα σημάδια. Για την ξαφνική θόλωση δεν υπάρχει τίποτα να δοκιμάσετε στο σπίτι. Ο χρόνος είναι το μόνο που μετρά.

Κλείστε ραντεβού

Αν η όρασή σας έχει θολώσει και δεν ξέρετε γιατί, ένας πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος δίνει απάντηση. Για ξαφνική αλλαγή στην όραση, καλέστε για να εξεταστείτε την ίδια ημέρα. Ιατρείο στο Νέο Ψυχικό, τηλέφωνο 210 677 0007.

Συχνές Ερωτήσεις

Γιατί θόλωσε ξαφνικά η όρασή μου;

Η ξαφνική θόλωση μπορεί να οφείλεται σε ξηρότητα ή ημικρανία, αλλά και σε αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, απόφραξη αγγείου, αιμορραγία, οξύ γλαύκωμα ή εγκεφαλικό. Επειδή οι σοβαρές αιτίες δεν ξεχωρίζουν χωρίς εξέταση, κάθε ξαφνική αλλαγή στην όραση πρέπει να ελέγχεται την ίδια ημέρα.

Μπορεί το άγχος να προκαλέσει θολή όραση;

Έμμεσα ναι. Το άγχος και η κούραση μειώνουν το ανοιγόκλειμα, επιδεινώνουν την ξηροφθαλμία και δυσκολεύουν την εστίαση, οπότε η όραση θολώνει παροδικά. Το άγχος όμως είναι διάγνωση που τίθεται αφού αποκλειστούν οι οφθαλμολογικές αιτίες.

Θολή όραση στο ένα μάτι: τι σημαίνει;

Δείχνει ότι το πρόβλημα βρίσκεται στο ίδιο το μάτι ή στο οπτικό του νεύρο, και όχι στα γυαλιά ή στον εγκέφαλο. Συχνές αιτίες είναι ο καταρράκτης, οι παθήσεις της ωχράς, η ξηροφθαλμία και οι διαφορές στους βαθμούς. Αν εμφανίστηκε ξαφνικά, χρειάζεται άμεση εξέταση.

Γιατί βλέπω θολά το πρωί;

Συνήθως από ξηρότητα της επιφάνειας του ματιού μετά τον ύπνο, από βλεφαρίτιδα ή από μάτια που δεν κλείνουν τελείως τη νύχτα. Αν καθαρίζει σε λίγα λεπτά με το ανοιγόκλειμα, η αιτία είναι στα δάκρυα. Αν διαρκεί ώρες, χρειάζεται έλεγχος του κερατοειδούς.

Η θολή όραση και η ζαλάδα μαζί είναι ανησυχητικές;

Μπορεί να οφείλονται σε ημικρανία, χαμηλή πίεση, διακυμάνσεις σακχάρου ή λάθος γυαλιά. Αν όμως εμφανιστούν ξαφνικά μαζί με διπλωπία, αστάθεια, μούδιασμα ή δυσκολία στην ομιλία, καλέστε αμέσως το 166.

Διορθώνεται η θολή όραση;

Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι: με γυαλιά ή laser στα διαθλαστικά σφάλματα, με επέμβαση στον καταρράκτη, με θεραπεία των δακρύων στην ξηροφθαλμία, με ενέσεις στις παθήσεις της ωχράς. Το αποτέλεσμα είναι καλύτερο όσο νωρίτερα γίνει η διάγνωση.

Έχετε απορίες για την περίπτωσή σας;

Ο Δρ. Σκουτέρης σας εξετάζει στο ιατρείο στο Νέο Ψυχικό και σας εξηγεί τις επιλογές σας.

Κλήση 210 677 0007 Κλείστε ραντεβού

Σχετικά με τον συγγραφέα

Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης, MD, FEBO

Χειρουργός οφθαλμίατρος με εξειδίκευση στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο John Radcliffe της Οξφόρδης και μέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Οφθαλμολογίας (FEBO).

Βιογραφικό

Θολή όραση: αιτίες, ξαφνική θόλωση και αντιμετώπιση