LASIK ή PRK; Ποιο laser μυωπίας σας ταιριάζει

Γράφει ο Βασίλειος Σκουτέρης MD, FEBO, Χειρουργός Οφθαλμίατρος

Περιεχόμενα σελίδας

Πώς λειτουργεί μια επέμβαση laser ματιών;
LASIK: διόρθωση κάτω από έναν λεπτό κρημνό
PRK: επιφανειακή διόρθωση χωρίς κρημνό
Σύγκριση LASIK, PRK και TransPRK
Ποιος είναι κατάλληλος για laser μυωπίας;
Πότε η απάντηση δεν είναι laser;
Κίνδυνοι και ρεαλιστικές προσδοκίες
Πότε να επικοινωνήσετε με τον οφθαλμίατρο μετά την επέμβαση
Συχνές Ερωτήσεις

LASIK ή PRK; Και οι δύο επεμβάσεις χρησιμοποιούν excimer laser για να αλλάξουν την καμπυλότητα του κερατοειδούς και να διορθώσουν μυωπία, αστιγματισμό ή υπερμετρωπία. Η LASIK προσφέρει ταχύτερη ανάρρωση με λιγότερη ενόχληση, ενώ η PRK και η TransPRK δεν δημιουργούν κρημνό και ταιριάζουν συχνά καλύτερα σε λεπτό κερατοειδή ή αθλήματα επαφής.

Πώς λειτουργεί μια επέμβαση laser ματιών;

Ο κερατοειδής είναι ο διαφανής «θόλος» στο μπροστινό μέρος του ματιού και ευθύνεται για το μεγαλύτερο μέρος της εστιαστικής του ισχύος. Στην επέμβαση laser ματιών, το excimer laser αφαιρεί με μεγάλη ακρίβεια από τον κερατοειδή ιστό πάχους μερικών εκατοστών του χιλιοστού, ώστε το φως να εστιάζει σωστά στον αμφιβληστροειδή. Στη μυωπία ο κερατοειδής γίνεται πιο επίπεδος στο κέντρο, στην υπερμετρωπία πιο κυρτός, ενώ στον αστιγματισμό εξομαλύνεται η διαφορά καμπυλότητας ανάμεσα στους άξονες.

Η βασική διαφορά ανάμεσα στις τεχνικές δεν βρίσκεται στο laser που κάνει τη διόρθωση. Βρίσκεται στον τρόπο που φτάνουμε στο στρώμα του κερατοειδούς όπου θα γίνει η διόρθωση, και αυτό καθορίζει την ανάρρωση, την ενόχληση και την καταλληλότητα.

LASIK: διόρθωση κάτω από έναν λεπτό κρημνό

Στη LASIK δημιουργείται πρώτα ένας πολύ λεπτός κρημνός (flap) στην επιφάνεια του κερατοειδούς, σήμερα συνήθως με femtosecond laser. Ο κρημνός ανασηκώνεται, το excimer laser κάνει τη διόρθωση στο υποκείμενο στρώμα και στη συνέχεια ο κρημνός επανατοποθετείται, όπου συγκρατείται χωρίς ράμματα.

Επειδή η επιφανειακή στιβάδα του ματιού μένει ουσιαστικά άθικτη, οι περισσότεροι ασθενείς βλέπουν ικανοποιητικά από την επόμενη μέρα και νιώθουν ήπια ενόχληση μόνο για λίγες ώρες. Ο κρημνός όμως δεν αποκτά ποτέ πλήρως την αρχική μηχανική αντοχή του κερατοειδούς και, σπάνια, μπορεί να μετακινηθεί μετά από δυνατό χτύπημα, ακόμη και χρόνια αργότερα. Επιπλέον, η LASIK απαιτεί επαρκές πάχος κερατοειδούς, ώστε μετά τη διόρθωση να μένει ασφαλές υπόστρωμα.

PRK: επιφανειακή διόρθωση χωρίς κρημνό

Στην PRK αφαιρείται το επιθήλιο, δηλαδή η λεπτή εξωτερική στιβάδα του κερατοειδούς, με ειδικό διάλυμα ή μηχανικά, και το excimer laser εφαρμόζεται απευθείας στην επιφάνεια. Στο τέλος τοποθετείται θεραπευτικός φακός επαφής, που παραμένει λίγες μέρες μέχρι να αναγεννηθεί το επιθήλιο.

Χωρίς κρημνό διατηρείται περισσότερος ιστός και δεν υπάρχει κίνδυνος μετατόπισης μετά από τραυματισμό. Το τίμημα είναι η ανάρρωση: τις πρώτες 2-4 μέρες οι περισσότεροι έχουν κάψιμο, δακρύρροια και φωτοφοβία, και η όραση σταθεροποιείται σταδιακά μέσα σε μερικές εβδομάδες. Για ορισμένο διάστημα χρειάζονται σταγόνες σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού, για την επούλωση και την πρόληψη θόλωσης του κερατοειδούς.

Τι αλλάζει με την TransPRK;

Η TransPRK είναι παραλλαγή της PRK χωρίς επαφή με το μάτι: το ίδιο το excimer laser αφαιρεί το επιθήλιο και κάνει τη διόρθωση σε ένα ενιαίο βήμα. Η περιοχή αφαίρεσης του επιθηλίου αντιστοιχεί ακριβώς στη ζώνη θεραπείας και δεν χρησιμοποιείται διάλυμα αλκοόλης. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ελαφρώς ταχύτερη επούλωση και λιγότερη ενόχληση σε σχέση με την κλασική PRK. Η λογική της ανάρρωσης όμως παραμένει αυτή μιας επιφανειακής μεθόδου.

Σύγκριση LASIK, PRK και TransPRK

Κριτήριο	LASIK	PRK	TransPRK
Τεχνική	Κρημνός με femtosecond laser και διόρθωση κάτω από αυτόν	Αφαίρεση επιθηλίου με διάλυμα ή μηχανικά, διόρθωση στην επιφάνεια	Αφαίρεση επιθηλίου και διόρθωση με laser σε ένα βήμα, χωρίς επαφή
Ανάρρωση	Λειτουργική όραση συνήθως από την επόμενη μέρα	Επιστροφή σε γραφειακή εργασία συνήθως σε περίπου μία εβδομάδα, σταθεροποίηση σε εβδομάδες	Παρόμοια με PRK, ενίοτε λίγο ταχύτερη
Ενόχληση	Ήπια, για λίγες ώρες	Μέτρια, κυρίως τις πρώτες 2-4 μέρες	Μέτρια, συχνά λίγο ηπιότερη από PRK
Για ποιους ταιριάζει	Επαρκές πάχος κερατοειδούς, ανάγκη για γρήγορη επιστροφή	Οριακό πάχος κερατοειδούς, επαγγέλματα με κίνδυνο χτυπήματος	Όπως η PRK, όταν προτιμάται μέθοδος χωρίς επαφή
Λεπτός κερατοειδής	Συχνά ακατάλληλη	Συχνά προτιμάται	Συχνά προτιμάται
Αθλήματα επαφής	Λιγότερο κατάλληλη λόγω κρημνού	Κατάλληλη	Κατάλληλη

Ο πίνακας είναι ενδεικτικός. Σε βάθος χρόνου, τα οπτικά αποτελέσματα των μεθόδων είναι σε γενικές γραμμές συγκρίσιμα, όταν ο ασθενής έχει επιλεγεί σωστά. Γι’ αυτό η απόφαση βασίζεται στα ευρήματα του ελέγχου και όχι στην προτίμηση για την «πιο γρήγορη» τεχνική.

Ποιος είναι κατάλληλος για laser μυωπίας;

Δεν είναι όλοι υποψήφιοι για διαθλαστική επέμβαση. Τα βασικά κριτήρια καταλληλότητας είναι:

Ηλικία τουλάχιστον 18 ετών, ώστε να έχει ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του ματιού. Συχνά προτιμάται λίγο μεγαλύτερη ηλικία.
Σταθερή διάθλαση, χωρίς ουσιαστική αλλαγή στη συνταγή για τουλάχιστον έναν χρόνο.
Επαρκές πάχος και φυσιολογικό σχήμα κερατοειδούς στην τοπογραφία και την τομογραφία.
Βαθμός μυωπίας, υπερμετρωπίας ή αστιγματισμού μέσα στα όρια που διορθώνονται με ασφάλεια.
Υγιής επιφάνεια ματιού. Η σημαντική ξηροφθαλμία πρέπει να ρυθμιστεί πριν από οποιαδήποτε επέμβαση.
Απουσία ενεργών παθήσεων, όπως μη ρυθμισμένος διαβήτης, ορισμένα αυτοάνοσα νοσήματα, φλεγμονή ή λοίμωξη του ματιού.
Όχι κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό, γιατί οι ορμονικές αλλαγές επηρεάζουν προσωρινά τη διάθλαση.

Τι εξετάζεται στον προεγχειρητικό έλεγχο;

Ο έλεγχος περιλαμβάνει μέτρηση της διάθλασης με και χωρίς κυκλοπληγικές σταγόνες, τοπογραφία και τομογραφία κερατοειδούς, παχυμετρία, μέτρηση της κόρης σε χαμηλό φωτισμό, αξιολόγηση της δακρυϊκής στιβάδας, μέτρηση ενδοφθάλμιας πίεσης και βυθοσκόπηση. Αν φοράτε φακούς επαφής, θα σας ζητηθεί να τους διακόψετε για κάποιες μέρες πριν, γιατί αλλοιώνουν προσωρινά το σχήμα του κερατοειδούς και μπορεί να αλλάξουν τις μετρήσεις.

Πότε η απάντηση δεν είναι laser;

Ο κερατόκωνος, ακόμη και σε αρχικό στάδιο, αποτελεί κατά κανόνα αντένδειξη για διαθλαστικό laser, και ιδιαίτερα για LASIK, γιατί η αφαίρεση ιστού αποδυναμώνει έναν ήδη ασταθή κερατοειδή. Γι’ αυτό η τοπογραφία είναι από τις πιο κρίσιμες εξετάσεις του ελέγχου: εντοπίζει και αρχικά, ύποπτα ευρήματα που δεν δίνουν ακόμη συμπτώματα.

Μετά τα 45 περίπου, η πρεσβυωπία αλλάζει τα δεδομένα. Το laser διορθώνει τη διάθλαση, δεν επαναφέρει όμως την ικανότητα εστίασης από κοντά. Σε αυτή την ηλικία συζητάμε λύσεις όπως η μονοόραση ή, σε ορισμένους ασθενείς, επεμβάσεις φακού. Σε πολύ υψηλή μυωπία ή πολύ λεπτό κερατοειδή, οι φακικοί ενδοφακοί μπορεί να αποτελούν ασφαλέστερη επιλογή από το laser.

Κίνδυνοι και ρεαλιστικές προσδοκίες

Όπως κάθε χειρουργική πράξη, η επέμβαση laser ματιών έχει πιθανές παρενέργειες. Οι συχνότερες είναι παροδική ξηροφθαλμία, αντανακλάσεις ή άλως γύρω από τα φώτα τη νύχτα τους πρώτους μήνες και υποδιόρθωση ή υπερδιόρθωση, που μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματική θεραπεία. Σπανιότερα εμφανίζονται λοίμωξη, θόλωση του κερατοειδούς μετά από PRK ή προβλήματα του κρημνού μετά από LASIK. Στόχος είναι η σημαντική μείωση της εξάρτησης από γυαλιά και φακούς, όχι η εγγύηση τέλειας όρασης σε κάθε συνθήκη.

Το κόστος εξαρτάται από την τεχνική και τα ευρήματα του ελέγχου, και ενημερώνεστε μετά την εξέταση.

Πότε να επικοινωνήσετε με τον οφθαλμίατρο μετά την επέμβαση

Μετά από οποιαδήποτε τεχνική, επικοινωνήστε άμεσα με τον χειρουργό σας αν εμφανίσετε:

Πόνο που αυξάνεται αντί να βελτιώνεται σταδιακά.
Απότομη πτώση της όρασης.
Έντονο κοκκίνισμα ή πυώδες έκκριμα.
Χτύπημα στο μάτι τις πρώτες εβδομάδες.

Για να μάθετε ποια μέθοδος ταιριάζει στα δικά σας μάτια, κλείστε ραντεβού για προεγχειρητικό έλεγχο στο ιατρείο μας στο Νέο Ψυχικό.

Συχνές Ερωτήσεις

Πονάει η επέμβαση laser στα μάτια;

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης χρησιμοποιούνται αναισθητικές σταγόνες, οπότε οι περισσότεροι αισθάνονται μόνο πίεση ή ελαφριά ενόχληση. Όταν υπάρχει πόνος, εμφανίζεται μετά. Στη LASIK είναι συνήθως ήπιος και διαρκεί λίγες ώρες. Στην PRK και την TransPRK η ενόχληση είναι εντονότερη τις πρώτες μέρες και αντιμετωπίζεται με τις οδηγίες και τα φάρμακα που δίνει ο γιατρός.

Είναι μόνιμο το αποτέλεσμα της διόρθωσης με laser;

Η διόρθωση που γίνεται στον κερατοειδή είναι μόνιμη, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το μάτι σταματά να αλλάζει. Μια μικρή επανεμφάνιση μυωπίας είναι πιθανή σε ορισμένους ασθενείς, ενώ με την ηλικία θα εμφανιστεί πρεσβυωπία και αργότερα καταρράκτης, όπως σε όλους. Γι’ αυτό ο τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος συνεχίζεται και μετά την επέμβαση.

Γίνονται και τα δύο μάτια την ίδια μέρα;

Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, ειδικά στη LASIK, όπου η ανάρρωση είναι γρήγορη. Στην PRK και την TransPRK κάποιοι ασθενείς προτιμούν να γίνονται τα δύο μάτια με διαφορά λίγων ημερών, ώστε να έχουν πάντα ένα μάτι με καλύτερη όραση την πρώτη εβδομάδα. Η απόφαση παίρνεται μαζί με τον χειρουργό, ανάλογα με τις ανάγκες σας.

Πότε μπορώ να οδηγήσω μετά από LASIK ή PRK;

Μετά από LASIK πολλοί ασθενείς καλύπτουν τα κριτήρια όρασης για οδήγηση μέσα σε λίγες μέρες, ενώ μετά από PRK συνήθως αργότερα. Δεν οδηγείτε πριν ο γιατρός επιβεβαιώσει στον μετεγχειρητικό έλεγχο ότι η όρασή σας είναι επαρκής. Η νυχτερινή οδήγηση μπορεί να θέλει περισσότερο χρόνο, λόγω των αντανακλάσεων γύρω από τα φώτα τις πρώτες εβδομάδες.

Έχετε απορίες για την περίπτωσή σας;

Ο Δρ. Σκουτέρης σας εξετάζει στο ιατρείο στο Νέο Ψυχικό και σας εξηγεί τις επιλογές σας.

Κλήση 210 677 0007 Κλείστε ραντεβού

Σχετικά με τον συγγραφέα

Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης, MD, FEBO

Χειρουργός οφθαλμίατρος με εξειδίκευση στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο John Radcliffe της Οξφόρδης και μέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Οφθαλμολογίας (FEBO).

Βιογραφικό