Μακροανευρύσματα Αμφιβληστροειδούς

Τι είναι τα μακροανευρύσματα;

Τα μακροανευρύσματα της ωχράς είναι διατάσεις του τοιχώματος του αρτηριακού δικτύου του αμφιβληστροειδούς. Το μέγεθος του κυμαίνεται από 100 έως 250 μm σε διάμετρο και εμφανίζονται πιο συχνά στην κροταφική πλευρά του αμφιβληστροειδή.

Περιεχόμενα σελίδας

1. Τι είναι τα μακροανευρύσματα;
2. Πως γίνεται η διάγνωση;
3. Ποια η κατάλληλη θεραπεία για αντιμετώπιση;
4. Ποια συμπτώματα προκαλούν τα μακροανευρύσματα;
5. Πρόγνωση: τι να περιμένετε
6. Ποιοι κινδυνεύουν και γιατί
7. Οι δύο βασικές μορφές: εξιδρωματική και αιμορραγική
8. Με ποιες παθήσεις μπερδεύεται
9. Οι εξετάσεις που χρειάζονται αναλυτικά
10. Η θεραπεία αναλυτικά
11. Γενική υγεία: το ίδιο σημαντική με τη θεραπεία του ματιού
12. Παρακολούθηση: κάθε πότε και τι ελέγχουμε
13. Πότε χρειάζεται επείγουσα εξέταση
14. Μακροανευρύσματα και μικροανευρύσματα: ποια η διαφορά
15. Αντιπηκτικά, ασπιρίνη και αιμορραγία στο μάτι
16. Αυτοέλεγχος της όρασης στο σπίτι
17. Καθημερινότητα με μακροανεύρυσμα
18. Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε στον γιατρό
19. Πώς εξελίσσεται η όραση μετά από αιμορραγία
20. Μετά την ίαση: χρειάζεται συνέχεια;
21. Πώς να προετοιμαστείτε για την εξέταση
22. Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης
23. Διατροφή και τρόπος ζωής για υγιή αγγεία
24. Συχνές Ερωτήσεις

Οφείλονται σε εξασθένηση του τοιχώματος του αγγείου με αποτέλεσμα να διευρύνεται και να διαρρέει. Συνεπώς το πιο συχνό εύρημα είναι το οίδημα και τα εξιδρώματα τα οποία εμφανίζονται γύρω από το ανεύρυσμα.

Πως γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση και επιβεβαιώνεται με φλουροαγγειογραφία με και οπτική τομογραφία συνοχής (OCT).

Ποια η κατάλληλη θεραπεία για αντιμετώπιση;

Ιδιαίτερος χειρισμός απαιτείται στην θεραπεία ενός μακροανευρύσματος και επειδή ως πάθηση είναι ιδιαίτερα σπάνια η εμπειρία των ιατρών και οι υπάρχουσες μελέτες είναι περιορισμένες. Προσωπικά είχα την τύχη να αντιμετωπίσω αρκετούς ασθενείς με μακροανευρύσματα στην Οξφόρδη και να δω την διαφορετική θεραπεία που χρειαζόταν ο καθένας αναλόγως με το στάδιο της πάθησης. Συχνός κίνδυνος είναι από υπερβολική θεραπεία να θρομβωθεί εκτός από το μακροανεύρυσμα και η αρτηρία που τροφοδοτεί με αίμα τον αμφιβληστροειδή μετά την αλλοίωση.

Με σωστή παρακολούθηση και θεραπεία μπορεί κάνεις να μειώσει σημαντικά τις πιθανότητες απώλειας όρασης.

Ποια συμπτώματα προκαλούν τα μακροανευρύσματα;

Πολλά μακροανευρύσματα δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και ανακαλύπτονται τυχαία σε εξέταση βυθού, ιδίως όταν βρίσκονται μακριά από το κέντρο της όρασης. Συμπτώματα εμφανίζονται όταν το διογκωμένο αρτηρίδιο διαρρεύσει ή αιμορραγήσει κοντά στην ωχρά κηλίδα:

• Σταδιακή θόλωση ή παραμόρφωση της κεντρικής όρασης, όταν υγρό και λιπώδη εξιδρώματα συγκεντρώνονται στην ωχρά κηλίδα.
• Απότομη μείωση της όρασης χωρίς πόνο, όταν το ανεύρυσμα αιμορραγήσει. Το αίμα μπορεί να βρίσκεται μπροστά, μέσα ή κάτω από τον αμφιβληστροειδή.
• Σκιά ή «μυγάκια», όταν αίμα περάσει στο υαλοειδές.

Τα μακροανευρύσματα εμφανίζονται συχνότερα σε άτομα άνω των 60 ετών με αρτηριακή υπέρταση, πιο συχνά σε γυναίκες. Κάθε ξαφνική μείωση της όρασης στο ένα μάτι χρειάζεται εξέταση την ίδια ή την επόμενη ημέρα, καθώς παρόμοια εικόνα μπορεί να δώσουν η απόφραξη φλέβας του αμφιβληστροειδούς ή η υγρή εκφύλιση ωχράς κηλίδας.

Πρόγνωση: τι να περιμένετε

Η πρόγνωση είναι συχνά ευνοϊκή. Πολλά μακροανευρύσματα θρομβώνονται και κλείνουν από μόνα τους μέσα σε εβδομάδες ή μήνες, ενώ το αίμα και το υγρό απορροφώνται σταδιακά.

Η τελική όραση εξαρτάται κυρίως από το αν επηρεάστηκε το κέντρο της ωχράς κηλίδας:

• Όταν η βλάβη είναι μακριά από το κέντρο, η όραση συνήθως δεν επηρεάζεται ή επανέρχεται.
• Όταν υπάρχει οίδημα ή εξιδρώματα στην ωχρά κηλίδα, η θεραπεία με laser ή με ενδουαλοειδικές ενέσεις βοηθά να περιοριστεί η βλάβη.
• Όταν αίμα συγκεντρώνεται κάτω από την ωχρά κηλίδα, ο κίνδυνος μόνιμης μείωσης της όρασης είναι μεγαλύτερος και μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση.

Η παρακολούθηση γίνεται με εξέταση βυθού και οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) σε διαστήματα που ορίζει ο οφθαλμίατρος. Εξίσου σημαντική είναι η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης σε συνεργασία με τον παθολόγο ή τον καρδιολόγο, αφού τα μακροανευρύσματα αποτελούν συχνά ένδειξη επιβαρυμένων αγγείων. Η υποτροπή στο ίδιο σημείο είναι σπάνια, μπορεί όμως να εμφανιστεί νέο ανεύρυσμα σε άλλο αγγείο.

Ποιοι κινδυνεύουν και γιατί

Τα μακροανευρύσματα του αμφιβληστροειδούς εμφανίζονται κυρίως σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, συνήθως μετά τα 60, και είναι συχνότερα στις γυναίκες. Στις περισσότερες περιπτώσεις αφορούν μόνο το ένα μάτι, αν και σε ένα μικρό ποσοστό εμφανίζονται και στα δύο.

Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου είναι η αρτηριακή υπέρταση, που υπάρχει στη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών. Η χρόνια υψηλή πίεση καταπονεί το τοίχωμα των μικρών αρτηριών του ματιού, το οποίο χάνει την ελαστικότητά του και διογκώνεται σε ένα αδύναμο σημείο, σαν μια μικρή «φούσκα» πάνω στο αγγείο. Άλλοι παράγοντες είναι η αρτηριοσκλήρυνση, η υψηλή χοληστερίνη και γενικότερα η καρδιαγγειακή νόσος. Γι’ αυτό, η διάγνωση ενός μακροανευρύσματος είναι και ένα σήμα για έλεγχο της γενικής υγείας.

Οι δύο βασικές μορφές: εξιδρωματική και αιμορραγική

Εξιδρωματική μορφή

Το μακροανεύρυσμα διαρρέει σιγά σιγά υγρό και λιπίδια από το τοίχωμά του. Γύρω του σχηματίζονται κιτρινωπά εξιδρώματα, συχνά σε σχήμα δαχτυλιδιού, και οίδημα του αμφιβληστροειδούς. Όσο η διαρροή βρίσκεται μακριά από το κέντρο, ο ασθενής μπορεί να μην έχει κανένα σύμπτωμα. Όταν όμως το υγρό και τα εξιδρώματα φτάσουν στην ωχρά κηλίδα, η όραση θολώνει σταδιακά και μπορεί να εμφανιστεί παραμόρφωση της εικόνας.

Αιμορραγική μορφή

Το ανεύρυσμα σπάει και προκαλεί αιμορραγία. Χαρακτηριστικό των μακροανευρυσμάτων είναι ότι το αίμα μπορεί να απλωθεί ταυτόχρονα σε πολλά στρώματα: μπροστά από τον αμφιβληστροειδή, μέσα σε αυτόν, κάτω από αυτόν και μερικές φορές μέσα στο υαλοειδές. Ο ασθενής παρατηρεί ξαφνική πτώση της όρασης ή μια σκοτεινή κηλίδα στο οπτικό πεδίο. Αν και η εικόνα είναι εντυπωσιακή, η αιμορραγία συχνά οδηγεί το ίδιο το ανεύρυσμα να θρομβωθεί και να «κλείσει».

Με ποιες παθήσεις μπερδεύεται

Η εικόνα του μακροανευρύσματος, ιδίως όταν υπάρχει μεγάλη αιμορραγία, μπορεί να μοιάζει με άλλες σοβαρές παθήσεις του βυθού. Η σωστή διάγνωση είναι κρίσιμη, γιατί η θεραπεία διαφέρει ριζικά:

• Υγρή εκφύλιση ωχράς κηλίδας, που προκαλεί επίσης αιμορραγία κάτω από τον αμφιβληστροειδή σε ηλικιωμένους.
• Πολυποειδής χοριοειδική αγγειοπάθεια, μια παραλλαγή της εκφύλισης με αιμορραγίες και εξιδρώματα.
• Κλαδική απόφραξη φλέβας, που έχει αιμορραγίες και οίδημα σε έναν τομέα του αμφιβληστροειδούς.
• Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, με μικροανευρύσματα και εξιδρώματα, συνήθως και στα δύο μάτια.
• Όγκοι του χοριοειδούς, όταν μια σκούρα υπαμφιβληστροειδική αιμορραγία μοιάζει με μάζα.

Οι εξετάσεις που χρειάζονται αναλυτικά

Η διάγνωση ξεκινά με βυθοσκόπηση μετά από διαστολή της κόρης. Στη συνέχεια, οι απεικονιστικές εξετάσεις επιβεβαιώνουν τη διάγνωση και καθοδηγούν τη θεραπεία:

• Οπτική τομογραφία συνοχής (OCT): Δείχνει αν υπάρχει υγρό στην ωχρά κηλίδα, σε ποιο στρώμα βρίσκεται η αιμορραγία και πόσο παχύς είναι ο αμφιβληστροειδής. Είναι η εξέταση με την οποία παρακολουθείται η πορεία.
• Φλουοροαγγειογραφία: Με ενδοφλέβια χρωστική, το ανεύρυσμα γεμίζει και φαίνεται καθαρά ως φωτεινό σημείο πάνω στην αρτηρία, μαζί με τη διαρροή γύρω του.
• Αγγειογραφία με πράσινο της ινδοκυανίνης: Χρήσιμη όταν η αιμορραγία είναι πυκνή και κρύβει το ανεύρυσμα, γιατί «βλέπει» μέσα από το αίμα και ξεχωρίζει τις παθήσεις του χοριοειδούς.
• OCT αγγειογραφία: Απεικονίζει τα αγγεία χωρίς ένεση χρωστικής.
• Φωτογραφία βυθού: Καταγράφει την αρχική εικόνα για σύγκριση στις επόμενες επισκέψεις.

Παράλληλα, μετράμε την αρτηριακή πίεση στο ιατρείο και συστήνουμε εκτίμηση από παθολόγο ή καρδιολόγο.

Η θεραπεία αναλυτικά

Παρακολούθηση

Πολλά μακροανευρύσματα, ιδίως όσα δεν απειλούν την ωχρά κηλίδα ή έχουν ήδη αιμορραγήσει, κλείνουν μόνα τους με θρόμβωση και ίνωση μέσα σε μερικούς μήνες. Σε αυτές τις περιπτώσεις η σωστή επιλογή είναι η στενή παρακολούθηση με OCT, χωρίς παρέμβαση που θα μπορούσε να βλάψει την αρτηρία.

Laser φωτοπηξία

Όταν η εξιδρωματική διαρροή απειλεί ή έχει φτάσει στο κέντρο της όρασης και δεν υποχωρεί, το laser μπορεί να εφαρμοστεί γύρω από το ανεύρυσμα ή απευθείας σε αυτό, ώστε να σταματήσει η διαρροή. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή στη δόση, γιατί μια έντονη εφαρμογή πάνω στην αρτηρία μπορεί να την αποφράξει και να στερήσει το αίμα από το τμήμα του αμφιβληστροειδούς που τροφοδοτεί.

Ενδοϋαλοειδικές ενέσεις

Τα φάρμακα anti-VEGF μειώνουν τη διαρροή και το οίδημα της ωχράς κηλίδας. Χρησιμοποιούνται μόνα τους ή σε συνδυασμό με laser, ιδίως όταν το ανεύρυσμα βρίσκεται πολύ κοντά στο κέντρο και το laser είναι επικίνδυνο. Μάθετε περισσότερα για τις ενδοϋαλοειδικές ενέσεις.

Αντιμετώπιση μεγάλων αιμορραγιών

• Αιμορραγία μπροστά από την ωχρά κηλίδα: Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, με laser YAG ανοίγεται ένα μικρό άνοιγμα ώστε το αίμα να διαχυθεί στο υαλοειδές και να καθαρίσει το κέντρο της όρασης.
• Αιμορραγία κάτω από την ωχρά κηλίδα: Το αίμα σε αυτή τη θέση μπορεί να βλάψει μόνιμα τα φωτοευαίσθητα κύτταρα μέσα σε λίγες μέρες. Μπορεί να χρειαστεί έγκαιρη έγχυση αερίου, μερικές φορές με φάρμακο που διαλύει τον θρόμβο, και ειδική θέση του κεφαλιού, ώστε το αίμα να μετακινηθεί μακριά από το κέντρο.
• Αιμορραγία στο υαλοειδές που δεν απορροφάται: Αντιμετωπίζεται με υαλοειδεκτομή.

Γενική υγεία: το ίδιο σημαντική με τη θεραπεία του ματιού

Επειδή τα μακροανευρύσματα σχετίζονται στενά με την υπέρταση, η σωστή ρύθμιση της πίεσης μειώνει τον κίνδυνο νέων ανευρυσμάτων και προστατεύει και τα αγγεία της καρδιάς και του εγκεφάλου. Μετράτε την πίεση στο σπίτι, λαμβάνετε τα φάρμακά σας όπως σας έχουν συστηθεί και συζητήστε με τον γιατρό σας τη χοληστερίνη, το κάπνισμα και τη σωματική δραστηριότητα. Το μάτι είναι το μόνο σημείο του σώματος όπου βλέπουμε απευθείας τις αρτηρίες, και ό,τι δείχνει εκεί αξίζει προσοχή.

Παρακολούθηση: κάθε πότε και τι ελέγχουμε

Μετά τη διάγνωση, οι επισκέψεις είναι αρχικά συχνές, κάθε 4 με 6 εβδομάδες, με OCT σε κάθε επίσκεψη. Όταν το ανεύρυσμα κλείσει και το οίδημα υποχωρήσει, οι έλεγχοι αραιώνουν. Τα εξιδρώματα απορροφώνται αργά, σε διάστημα μηνών, και η όραση μπορεί να συνεχίζει να βελτιώνεται για αρκετό καιρό. Σε κάθε επίσκεψη εξετάζουμε και το άλλο μάτι.

Πότε χρειάζεται επείγουσα εξέταση

• Ξαφνική πτώση της όρασης στο ένα μάτι
• Εμφάνιση σκοτεινής κηλίδας στο κέντρο του οπτικού πεδίου
• Πολλά νέα μυγάκια ή αίσθηση ότι «κάτι κρέμεται» μπροστά στο μάτι
• Παραμόρφωση ευθειών γραμμών που εμφανίστηκε πρόσφατα

Μακροανευρύσματα και μικροανευρύσματα: ποια η διαφορά

Τα δύο ονόματα μοιάζουν, αλλά περιγράφουν διαφορετικά πράγματα. Τα μικροανευρύσματα είναι μικροσκοπικές διογκώσεις στα τριχοειδή, τα πιο λεπτά αγγεία του αμφιβληστροειδούς. Είναι συνήθως πολλά, εμφανίζονται και στα δύο μάτια και αποτελούν το πρώτο σημάδι της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας. Τα μακροανευρύσματα, αντίθετα, είναι μεγαλύτερες διογκώσεις στις αρτηρίες του αμφιβληστροειδούς, συνήθως μεμονωμένες και στο ένα μάτι, και σχετίζονται κυρίως με την υπέρταση. Η διάκριση έχει σημασία, γιατί η πορεία, η θεραπεία και ο έλεγχος της γενικής υγείας διαφέρουν.

Αντιπηκτικά, ασπιρίνη και αιμορραγία στο μάτι

Πολλοί ασθενείς με μακροανεύρυσμα παίρνουν ασπιρίνη ή άλλα αντιπηκτικά για την καρδιά ή για πρόληψη εγκεφαλικού. Μια αιμορραγία στο μάτι μπορεί να είναι μεγαλύτερη όταν το αίμα είναι «αραιό», όμως δεν πρέπει ποτέ να σταματήσετε αυτά τα φάρμακα μόνοι σας. Ο κίνδυνος για την καρδιά ή τον εγκέφαλο είναι συνήθως πολύ σοβαρότερος από το όφελος για το μάτι. Κάθε απόφαση για αλλαγή γίνεται από κοινού με τον καρδιολόγο ή τον παθολόγο σας, αφού ενημερωθούν για τα ευρήματα του βυθού.

Αυτοέλεγχος της όρασης στο σπίτι

Ανάμεσα στις επισκέψεις, μπορείτε να ελέγχετε μόνοι σας την κεντρική όραση κάθε ματιού με το πλέγμα Amsler, ένα απλό τετραγωνισμένο φύλλο με μια κουκκίδα στο κέντρο. Φορέστε τα γυαλιά σας για κοντά, κλείστε το ένα μάτι και κοιτάξτε την κουκκίδα από απόσταση ανάγνωσης. Αν κάποιες γραμμές φαίνονται κυματιστές, θολές ή λείπουν, ή αν αυτό είναι καινούργιο σε σχέση με την προηγούμενη φορά, επικοινωνήστε με το ιατρείο. Ένας εναλλακτικός τρόπος είναι να κοιτάζετε με κάθε μάτι ξεχωριστά μια ευθεία γραμμή, όπως την κάσα μιας πόρτας ή τα πλακάκια του μπάνιου.

Καθημερινότητα με μακροανεύρυσμα

Οι περισσότεροι ασθενείς συνεχίζουν κανονικά τις δραστηριότητές τους. Η ήπια άσκηση, όπως το περπάτημα, είναι ωφέλιμη για την πίεση και τα αγγεία. Καλό είναι να αποφεύγετε έντονες προσπάθειες με κράτημα της αναπνοής, όπως το σήκωμα πολύ βαριών αντικειμένων, τις πρώτες εβδομάδες μετά από μια αιμορραγία, μέχρι να σας πει ο γιατρός ότι η κατάσταση σταθεροποιήθηκε.

Για την οδήγηση, κριτήριο είναι η όραση με τα δύο μάτια μαζί. Όταν το ένα μάτι έχει θολώσει ξαφνικά, η εκτίμηση των αποστάσεων μπορεί να δυσκολέψει τις πρώτες μέρες. Αν δεν νιώθετε σίγουροι, μην οδηγήσετε μέχρι να εξεταστείτε.

Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε στον γιατρό

• Το μακροανεύρυσμα έχει ήδη κλείσει ή εξακολουθεί να διαρρέει;
• Επηρεάζεται το κέντρο της όρασης, η ωχρά κηλίδα;
• Χρειάζεται θεραπεία τώρα ή είναι ασφαλέστερο να περιμένουμε;
• Κάθε πότε θα γίνεται ο επανέλεγχος και με ποια εξέταση;
• Τι συμπτώματα πρέπει να με κάνουν να έρθω νωρίτερα;
• Χρειάζεται να δω παθολόγο ή καρδιολόγο και τι να του αναφέρω;

Πώς εξελίσσεται η όραση μετά από αιμορραγία

Μετά από μια αιμορραγία από μακροανεύρυσμα, η πρώτη εικόνα είναι συχνά τρομακτική για τον ασθενή: μια μεγάλη σκοτεινή περιοχή που κρύβει μέρος ή όλο το κεντρικό οπτικό πεδίο. Η καλή είδηση είναι ότι το αίμα που βρίσκεται μέσα στο υαλοειδές ή μπροστά από τον αμφιβληστροειδή απορροφάται σταδιακά, συνήθως μέσα σε μερικές εβδομάδες έως λίγους μήνες, και η όραση βελτιώνεται καθώς «καθαρίζει» το μάτι.

Η τελική όραση εξαρτάται κυρίως από το αν το αίμα ή το υγρό έφτασαν κάτω από το κέντρο της ωχράς κηλίδας και για πόσο χρόνο παρέμειναν εκεί. Όταν η ωχρά δεν έχει επηρεαστεί σημαντικά, πολλοί ασθενείς ανακτούν πολύ καλή όραση. Όταν υπάρχει πυκνή αιμορραγία κάτω από το κέντρο, η έγκαιρη παρέμβαση μέσα στις πρώτες ημέρες δίνει τις καλύτερες πιθανότητες.

Μετά την ίαση: χρειάζεται συνέχεια;

Όταν το μακροανεύρυσμα κλείσει, σπάνια ξανανοίγει. Ο κίνδυνος όμως να εμφανιστεί νέο ανεύρυσμα σε άλλο σημείο ή στο άλλο μάτι δεν μηδενίζεται, ιδίως αν η πίεση παραμένει αρρύθμιστη. Ένας ετήσιος έλεγχος βυθού, μαζί με τη σωστή ρύθμιση της πίεσης, είναι η καλύτερη προστασία.

Πώς να προετοιμαστείτε για την εξέταση

Η εξέταση για μακροανεύρυσμα περιλαμβάνει σχεδόν πάντα διαστολή της κόρης, οπότε έρθετε με συνοδό και μην οδηγήσετε μετά. Φέρτε μαζί τη λίστα με τα φάρμακά σας, ιδιαίτερα τα αντιπηκτικά και τα αντιυπερτασικά, και πρόσφατες μετρήσεις πίεσης αν έχετε. Αν έχει προγραμματιστεί φλουοροαγγειογραφία, ενημερώστε για τυχόν αλλεργίες, νεφρική νόσο ή εγκυμοσύνη. Η χρωστική μπορεί να κάνει το δέρμα ελαφρώς κιτρινωπό και τα ούρα πιο έντονα χρωματισμένα για μία μέρα, κάτι που είναι αναμενόμενο και ακίνδυνο.

Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης

Πολλά μακροανευρύσματα βρίσκονται τυχαία, σε έναν προληπτικό οφθαλμολογικό έλεγχο, πριν προκαλέσουν οποιοδήποτε σύμπτωμα. Αυτό δίνει τον χρόνο να ρυθμιστεί η πίεση και να παρακολουθηθεί το ανεύρυσμα με ασφάλεια. Αν έχετε υπέρταση, ένας ετήσιος έλεγχος βυθού είναι μια απλή και ουσιαστική επένδυση για την όρασή σας.

Διατροφή και τρόπος ζωής για υγιή αγγεία

Δεν υπάρχει ειδική δίαιτα που να θεραπεύει ένα μακροανεύρυσμα, όμως ό,τι ωφελεί την καρδιά ωφελεί και τα αγγεία του ματιού. Μειώστε το αλάτι, που ανεβάζει την πίεση, και προτιμήστε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ψάρι και ελαιόλαδο, στο πνεύμα της μεσογειακής διατροφής. Διατηρήστε φυσιολογικό βάρος, περιορίστε το αλκοόλ και κόψτε το κάπνισμα, που βλάπτει άμεσα το τοίχωμα των αρτηριών. Η τακτική κίνηση, έστω και 30 λεπτά περπάτημα τις περισσότερες μέρες, βοηθά σημαντικά στη ρύθμιση της πίεσης.

Αν έχετε ήδη υπέρταση, ένα πιεσόμετρο μπράτσου στο σπίτι και ένα απλό τετράδιο με τις μετρήσεις σας, πρωί και βράδυ για μερικές μέρες πριν από κάθε επίσκεψη, δίνουν στον γιατρό σας πολύ πιο αξιόπιστη εικόνα από μια μεμονωμένη μέτρηση στο ιατρείο. Φέρτε τις σημειώσεις σας και στον οφθαλμίατρο, ώστε να συσχετιστούν με όσα βλέπουμε στον βυθό και να αξιολογηθεί πιο σωστά ο κίνδυνος.

Σε κάθε μία από τις επείγουσες περιπτώσεις που αναφέραμε, καλέστε στο 210 677 0007 για εξέταση το συντομότερο.

Συχνές Ερωτήσεις

Ιατρικός έλεγχος: Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης MD, FEBO