Laser Ματιών & Εγκυμοσύνη: Πότε Επιτρέπεται

Γράφει ο Βασίλειος Σκουτέρης MD, FEBO, Χειρουργός Οφθαλμίατρος

Περιεχόμενα σελίδας

Τι αλλάζει στα μάτια στην εγκυμοσύνη;
Γιατί δεν γίνεται laser στην εγκυμοσύνη
Και στον θηλασμό;
Πότε μπορώ να κάνω laser μετά τον τοκετό;
Σχεδιάζω εγκυμοσύνη. Να κάνω το laser πριν ή μετά;
Έκανα laser και έμεινα έγκυος. Υπάρχει κίνδυνος;
Μυωπία και φυσιολογικός τοκετός
Τι να κάνετε για την όρασή σας στην εγκυμοσύνη
Ποια συμπτώματα στα μάτια δεν είναι φυσιολογικά στην εγκυμοσύνη
Πώς προετοιμάζεστε για το laser μετά τον θηλασμό
Κλείστε ραντεβού
Συχνές Ερωτήσεις

Η διόρθωση της μυωπίας, της υπερμετρωπίας ή του αστιγματισμού με laser δεν γίνεται στη διάρκεια της εγκυμοσύνης ούτε του θηλασμού. Ο λόγος δεν είναι ότι το laser βλάπτει το έμβρυο, αφού η ακτινοβολία του δεν περνά πέρα από την επιφάνεια του ματιού. Είναι ότι οι ορμόνες αλλάζουν προσωρινά το σχήμα και το πάχος του κερατοειδούς, άρα οι μετρήσεις δεν είναι αξιόπιστες, και ότι τα φάρμακα που χρειάζονται μετά την επέμβαση είναι προτιμότερο να αποφεύγονται. Η επέμβαση προγραμματίζεται με ασφάλεια τουλάχιστον 3 μήνες μετά τη διακοπή του θηλασμού.

Τι αλλάζει στα μάτια στην εγκυμοσύνη;

Οι ορμονικές μεταβολές της κύησης, κυρίως η αύξηση των οιστρογόνων και της προγεστερόνης και η κατακράτηση υγρών, επηρεάζουν όλους τους ιστούς του σώματος, και το μάτι δεν αποτελεί εξαίρεση.

Ο κερατοειδής παχαίνει και αλλάζει καμπυλότητα. Συγκρατεί περισσότερο νερό, γίνεται ελαφρώς πιο παχύς και πιο κυρτός, κυρίως στο δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο
Οι βαθμοί μετακινούνται. Πολλές γυναίκες παρατηρούν ότι βλέπουν λίγο πιο θολά μακριά, συνήθως κατά ένα τέταρτο έως μία διοπτρία. Η αλλαγή είναι παροδική
Η αισθητικότητα του κερατοειδούς μειώνεται
Τα μάτια στεγνώνουν. Η σύσταση των δακρύων αλλάζει και η ξηροφθαλμία είναι συχνή
Οι φακοί επαφής ενοχλούν. Λόγω της αλλαγής στο σχήμα του κερατοειδούς και της ξηρότητας, φακοί που ήταν άνετοι επί χρόνια γίνονται ξαφνικά ανυπόφοροι
Η ενδοφθάλμια πίεση πέφτει ελαφρά

Όλες αυτές οι αλλαγές υποχωρούν μέσα σε λίγες εβδομάδες έως μήνες μετά τον τοκετό ή τη διακοπή του θηλασμού. Γι’ αυτό δεν συνιστούμε αλλαγή γυαλιών για μια μικρή διαφορά στο τρίτο τρίμηνο, εκτός αν δυσκολεύει την οδήγηση ή τη δουλειά.

Γιατί δεν γίνεται laser στην εγκυμοσύνη

1. Οι μετρήσεις δεν είναι αξιόπιστες

Η διαθλαστική επέμβαση είναι επέμβαση ακριβείας. Το laser αφαιρεί ιστό με ακρίβεια χιλιοστών του χιλιοστού, με βάση τη διάθλαση, την τοπογραφία και το πάχος του κερατοειδούς που μετρήθηκαν πριν. Αν οι μετρήσεις αυτές έχουν γίνει σε έναν κερατοειδή προσωρινά διογκωμένο και με αλλαγμένη καμπυλότητα, η διόρθωση θα υπολογιστεί για ένα μάτι που σε λίγους μήνες δεν θα υπάρχει πια. Το πιθανό αποτέλεσμα είναι υπερδιόρθωση ή υποδιόρθωση και ανάγκη για δεύτερη επέμβαση.

2. Η επούλωση είναι λιγότερο προβλέψιμη

Οι ορμόνες επηρεάζουν τον τρόπο που επουλώνεται ο κερατοειδής. Στις επιφανειακές τεχνικές, όπως η PRK, υπάρχει αυξημένη πιθανότητα θόλωσης και υποστροφής των βαθμών. Επιπλέον, η εγκυμοσύνη φαίνεται να επηρεάζει τη μηχανική αντοχή του κερατοειδούς, κάτι που έχει σημασία σε μάτια με λεπτό κερατοειδή ή με προδιάθεση για κερατόκωνο.

3. Τα φάρμακα

Μετά την επέμβαση χορηγούνται αντιβιοτικές και κορτιζονούχες σταγόνες για εβδομάδες, και στην PRK για μήνες. Μικρή ποσότητα από κάθε κολλύριο απορροφάται στην κυκλοφορία. Ο κίνδυνος είναι πιθανότατα πολύ μικρός, όμως για μια επέμβαση που δεν είναι αναγκαία και μπορεί να περιμένει, δεν υπάρχει λόγος να αναληφθεί. Το ίδιο ισχύει για το ηρεμιστικό που δίνεται πριν από την επέμβαση και για ορισμένες ουσίες που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκειά της σε επιφανειακές τεχνικές.

4. Η ξηροφθαλμία

Το laser προκαλεί παροδική ξηρότητα για μερικούς μήνες. Αν προστεθεί στην ξηρότητα της εγκυμοσύνης, η ανάρρωση γίνεται πιο δύσκολη και η ποιότητα της όρασης χειρότερη.

Και στον θηλασμό;

Ισχύουν οι ίδιοι περιορισμοί. Όσο διαρκεί ο θηλασμός, τα επίπεδα των ορμονών παραμένουν διαφορετικά, ο κερατοειδής δεν έχει επανέλθει πλήρως και η διάθλαση μπορεί να μην είναι σταθερή. Επίσης, μικρές ποσότητες των φαρμάκων περνούν στο μητρικό γάλα. Γι’ αυτό η επέμβαση αναβάλλεται μέχρι να ολοκληρωθεί ο θηλασμός.

Πότε μπορώ να κάνω laser μετά τον τοκετό;

Ο γενικός κανόνας είναι τουλάχιστον 3 μήνες μετά τη διακοπή του θηλασμού, ή 3 μήνες μετά τον τοκετό αν δεν θηλάσετε. Πρακτικά ζητάμε τρία πράγματα:

να έχει σταματήσει πλήρως ο θηλασμός και να έχει επανέλθει ο κύκλος
δύο μετρήσεις της διάθλασης, με απόσταση τουλάχιστον ενός μήνα, που να συμφωνούν μεταξύ τους και με τους βαθμούς πριν από την εγκυμοσύνη
σταθερή τοπογραφία κερατοειδούς και καλή ποιότητα δακρύων

Σε ορισμένες γυναίκες η σταθεροποίηση παίρνει λίγο περισσότερο, έως 6 μήνες. Δεν χρειάζεται βιασύνη. Ένας ή δύο μήνες αναμονής είναι μικρό τίμημα για μια διόρθωση που θα κρατήσει δεκαετίες.

Σχεδιάζω εγκυμοσύνη. Να κάνω το laser πριν ή μετά;

Και οι δύο επιλογές είναι σωστές. Αυτό που έχει σημασία είναι τα διαστήματα ασφαλείας.

Πριν από την εγκυμοσύνη

Αν η επέμβαση γίνει πριν, αφήστε περιθώριο τουλάχιστον 3 μηνών μέχρι τη σύλληψη στις τεχνικές LASIK, και έως 6 μηνών στην PRK, όπου οι σταγόνες κορτιζόνης συνεχίζονται περισσότερο. Έτσι η επούλωση και η φαρμακευτική αγωγή θα έχουν ολοκληρωθεί. Το πλεονέκτημα είναι πρακτικό: περνάτε την εγκυμοσύνη και τους πρώτους μήνες με το μωρό χωρίς γυαλιά και χωρίς φακούς επαφής, που εκείνη την περίοδο συχνά ενοχλούν.

Μετά την εγκυμοσύνη

Αν προσπαθείτε ήδη να μείνετε έγκυος ή δεν θέλετε να καθυστερήσετε, είναι προτιμότερο να περιμένετε και να κάνετε την επέμβαση αφού ολοκληρωθεί ο θηλασμός. Το ίδιο ισχύει αν σχεδιάζετε δεύτερη εγκυμοσύνη σύντομα: υπάρχει χρονικό παράθυρο ανάμεσα, αρκεί να τηρηθούν τα διαστήματα.

Εξωσωματική και ορμονικές θεραπείες

Τα φάρμακα διέγερσης των ωοθηκών ανεβάζουν τα οιστρογόνα σε πολύ υψηλά επίπεδα και μπορούν να επηρεάσουν τη διάθλαση όπως η εγκυμοσύνη. Κατά τη διάρκεια ενός κύκλου εξωσωματικής το laser αναβάλλεται. Τα αντισυλληπτικά χάπια, αντίθετα, δεν αποτελούν αντένδειξη. Απλώς μπορεί να επιδεινώνουν ελαφρά την ξηροφθαλμία, κάτι που ελέγχεται στον προεγχειρητικό έλεγχο.

Έκανα laser και έμεινα έγκυος. Υπάρχει κίνδυνος;

Είναι από τις πιο συχνές και πιο αγχώδεις ερωτήσεις, και η απάντηση είναι καθησυχαστική.

Για το μωρό: το laser δρα μόνο στον κερατοειδή και δεν έχει καμία επίδραση στο έμβρυο. Αν χρησιμοποιείτε ακόμη σταγόνες, ενημερώστε τον οφθαλμίατρο και τον γυναικολόγο σας. Συνήθως το σχήμα προσαρμόζεται ή ολοκληρώνεται νωρίτερα, και η απορρόφηση μειώνεται αν πιέζετε για ένα λεπτό την εσωτερική γωνία του ματιού μετά από κάθε σταγόνα
Για τα μάτια σας: μπορεί να παρατηρήσετε μικρή, παροδική επιστροφή βαθμών ή μεγαλύτερη ξηρότητα. Στις περισσότερες γυναίκες η όραση επανέρχεται μετά τον τοκετό. Αν η επέμβαση είχε γίνει χρόνια πριν, η εγκυμοσύνη δεν ακυρώνει το αποτέλεσμα
Για τον τοκετό: το laser δεν επηρεάζει τον τρόπο του τοκετού. Ο κερατοειδής δεν κινδυνεύει από τις εξωθήσεις

Μυωπία και φυσιολογικός τοκετός

Υπάρχει μια διαδεδομένη αντίληψη ότι οι γυναίκες με υψηλή μυωπία πρέπει να γεννούν με καισαρική για να μην πάθουν αποκόλληση αμφιβληστροειδούς. Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν την υποστηρίζουν: οι εξωθήσεις δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλούν αποκόλληση, ούτε σε υψηλή μυωπία ούτε σε γυναίκες με παλαιότερη θεραπεία του αμφιβληστροειδούς. Αυτό που έχει νόημα είναι μια βυθοσκόπηση στη διάρκεια της εγκυμοσύνης για όσες έχουν υψηλή μυωπία ή ιστορικό ρωγμών, ώστε αν βρεθεί κάτι να αντιμετωπιστεί με laser αμφιβληστροειδούς, που γίνεται με ασφάλεια και στην κύηση. Η τελική απόφαση για τον τρόπο του τοκετού ανήκει στον μαιευτήρα και σπάνια χρειάζεται να καθοριστεί από τα μάτια.

Αξίζει επίσης να θυμάστε ότι το laser για τη μυωπία διορθώνει τους βαθμούς, όχι το μυωπικό μάτι. Ο αμφιβληστροειδής παραμένει ο ίδιος και χρειάζεται τον ίδιο έλεγχο.

Τι να κάνετε για την όρασή σας στην εγκυμοσύνη

Κρατήστε ένα ζευγάρι γυαλιά με ενημερωμένη συνταγή. Τους μήνες που οι φακοί επαφής ενοχλούν, θα τα χρειαστείτε
Λιγότερες ώρες με φακούς επαφής και ημερήσιοι φακοί μίας χρήσης, αν οι μηνιαίοι στεγνώνουν
Τεχνητά δάκρυα χωρίς συντηρητικά. Είναι ασφαλή στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό
Διαλείμματα από την οθόνη και καλή ενυδάτωση
Μην αλλάξετε γυαλιά για μικρή διαφορά στο τέλος της κύησης. Περιμένετε να σταθεροποιηθεί η όραση μετά τον τοκετό
Ο οφθαλμολογικός έλεγχος είναι ασφαλής. Οι σταγόνες διαστολής χρησιμοποιούνται όταν χρειάζεται, και όλες οι διαγνωστικές εξετάσεις, όπως η OCT και η τοπογραφία, είναι ανώδυνες και χωρίς ακτινοβολία

Ποια συμπτώματα στα μάτια δεν είναι φυσιολογικά στην εγκυμοσύνη

Η ελαφρά θόλωση και η ξηρότητα είναι αναμενόμενες. Τα παρακάτω όχι, και χρειάζονται άμεση επικοινωνία με τον γιατρό σας:

ξαφνική θόλωση, διπλή όραση ή απώλεια τμήματος του οπτικού πεδίου
λάμψεις, αστράκια ή σκούρα στίγματα, ιδίως μαζί με πονοκέφαλο, πρήξιμο ή υψηλή πίεση. Μπορεί να είναι σημάδια προεκλαμψίας
θολό σημείο ή παραμόρφωση στο κέντρο της όρασης του ενός ματιού, που μπορεί να οφείλεται σε συλλογή υγρού κάτω από την ωχρά, μια κατάσταση που εμφανίζεται συχνότερα στο τρίτο τρίμηνο και συνήθως υποχωρεί μετά τον τοκετό. Δείτε τη σελίδα για την κεντρική ορώδη χοριοαμφιβληστροειδοπάθεια
πόνος ή έντονα κόκκινο μάτι

Οι γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη πριν από την εγκυμοσύνη χρειάζονται έλεγχο βυθού στην αρχή της κύησης και σε κάθε τρίμηνο, γιατί η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα. Ο διαβήτης που εμφανίζεται μόνο στην κύηση δεν έχει αυτόν τον κίνδυνο.

Πώς προετοιμάζεστε για το laser μετά τον θηλασμό

Μόλις ολοκληρωθεί ο θηλασμός, μπορείτε να κλείσετε τον προεγχειρητικό έλεγχο. Περιλαμβάνει διάθλαση με και χωρίς σταγόνες, τοπογραφία και παχυμετρία κερατοειδούς, έλεγχο των δακρύων, μέτρηση της κόρης και εξέταση του βυθού. Αν φοράτε φακούς επαφής, διακόψτε τους τουλάχιστον μία εβδομάδα πριν για τους μαλακούς και περισσότερο για τους σκληρούς, ώστε ο κερατοειδής να πάρει το φυσικό του σχήμα. Φέρτε μαζί σας παλιές συνταγές γυαλιών: η σύγκριση με τους βαθμούς πριν από την εγκυμοσύνη δείχνει αν η όραση έχει πράγματι σταθεροποιηθεί. Για τις διαθέσιμες τεχνικές, δείτε τη σελίδα για το laser ματιών και το άρθρο LASIK, PRK ή TransPRK.

Κλείστε ραντεβού

Αν σχεδιάζετε εγκυμοσύνη και σκέφτεστε το laser, ή αν έχετε γεννήσει και θέλετε να μάθετε πότε είναι η κατάλληλη στιγμή, μια επίσκεψη αρκεί για να οργανωθεί το χρονοδιάγραμμα. Ιατρείο στο Νέο Ψυχικό, τηλέφωνο 210 677 0007 ή φόρμα επικοινωνίας.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορώ να κάνω laser μυωπίας αν είμαι έγκυος;

Όχι. Στην εγκυμοσύνη οι ορμόνες αλλάζουν προσωρινά το σχήμα και το πάχος του κερατοειδούς, οπότε οι μετρήσεις δεν είναι αξιόπιστες και το αποτέλεσμα μπορεί να μην είναι σωστό. Επιπλέον αποφεύγονται τα φάρμακα που χρειάζονται μετά την επέμβαση.

Πόσο καιρό μετά τον θηλασμό μπορώ να κάνω laser;

Συνήθως 3 μήνες μετά την πλήρη διακοπή του θηλασμού, εφόσον δύο μετρήσεις με διαφορά ενός μήνα δείξουν ότι οι βαθμοί είναι σταθεροί. Σε ορισμένες γυναίκες η σταθεροποίηση χρειάζεται έως 6 μήνες.

Έκανα laser και μετά έμαθα ότι είμαι έγκυος. Κινδυνεύει το μωρό;

Όχι. Το laser δρα μόνο στην επιφάνεια του ματιού. Ενημερώστε τον οφθαλμίατρο και τον γυναικολόγο σας για τις σταγόνες που χρησιμοποιείτε, ώστε να προσαρμοστεί η αγωγή αν χρειάζεται.

Πόσο πριν από μια εγκυμοσύνη πρέπει να γίνει η επέμβαση;

Τουλάχιστον 3 μήνες πριν από τη σύλληψη για τις τεχνικές LASIK και έως 6 μήνες για την PRK, ώστε να έχουν ολοκληρωθεί η επούλωση και οι σταγόνες.

Χαλάει η εγκυμοσύνη το αποτέλεσμα ενός παλιού laser;

Συνήθως όχι. Μπορεί να εμφανιστεί μικρή, παροδική θόλωση ή ξηρότητα στη διάρκεια της κύησης, που υποχωρεί μετά τον τοκετό. Σε λίγες περιπτώσεις μένει μια μικρή διαφορά, που μπορεί να διορθωθεί αργότερα αν ενοχλεί.

Έχω μεγάλη μυωπία. Πρέπει να γεννήσω με καισαρική;

Η μυωπία από μόνη της δεν είναι ένδειξη για καισαρική. Δεν έχει αποδειχθεί ότι ο φυσιολογικός τοκετός προκαλεί αποκόλληση αμφιβληστροειδούς. Συνιστάται βυθοσκόπηση στην εγκυμοσύνη και, αν βρεθεί ρωγμή, αντιμετωπίζεται με laser πριν από τον τοκετό.

Γιατί δεν αντέχω τους φακούς επαφής στην εγκυμοσύνη;

Επειδή ο κερατοειδής αλλάζει ελαφρά σχήμα και τα μάτια στεγνώνουν λόγω των ορμονών. Βοηθούν οι λιγότερες ώρες χρήσης, οι ημερήσιοι φακοί, τα τεχνητά δάκρυα και τα γυαλιά. Το πρόβλημα υποχωρεί μετά τον τοκετό.

Έχετε απορίες για την περίπτωσή σας;

Ο Δρ. Σκουτέρης σας εξετάζει στο ιατρείο στο Νέο Ψυχικό και σας εξηγεί τις επιλογές σας.

Κλήση 210 677 0007 Κλείστε ραντεβού

Σχετικά με τον συγγραφέα

Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης, MD, FEBO

Χειρουργός οφθαλμίατρος με εξειδίκευση στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο John Radcliffe της Οξφόρδης και μέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Οφθαλμολογίας (FEBO).

Βιογραφικό

Laser ματιών, εγκυμοσύνη και θηλασμός: πότε επιτρέπεται