Ξανθελάσματα Βλεφάρων: Αίτια, Χοληστερίνη & Αφαίρεση

Ξανθελάσματα στα βλέφαρα: αίτια, σχέση με χοληστερίνη, αφαίρεση με laser ή εκτομή και πιθανότητα υποτροπής.

Ιατρικός έλεγχος: Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης, MD, FEBO

Γράφει ο Βασίλειος Σκουτέρης MD, FEBO, Χειρουργός Οφθαλμίατρος

Περιεχόμενα σελίδας
  1. Τι είναι τα ξανθελάσματα;
  2. Πόσο συχνά είναι και σε ποιους;
  3. Αίτια και παράγοντες κινδύνου
  4. Ξανθελάσματα και καρδιά: γιατί δεν είναι μόνο αισθητικό θέμα
  5. Με τι μπορεί να μπερδευτούν;
  6. Διάγνωση και έλεγχος
  7. Φεύγουν με δίαιτα ή με φάρμακα για τη χοληστερόλη;
  8. Μέθοδοι αφαίρεσης
  9. Προετοιμασία πριν από την αφαίρεση
  10. Ξανθελάσματα σε παιδιά και νέους ενήλικες
  11. Μέχρι την αφαίρεση: κάλυψη με μακιγιάζ
  12. Πώς συνεργάζονται ο οφθαλμίατρος και ο καρδιολόγος
  13. Μετά την αφαίρεση: ανάρρωση και φροντίδα
  14. Κίνδυνοι και υποτροπή
  15. Τι να μην κάνετε μόνοι σας
  16. Πρόληψη και μακροχρόνια φροντίδα
  17. Πότε να κλείσετε ραντεβού
  18. Συχνές Ερωτήσεις

Τα ξανθελάσματα είναι μαλακές, κιτρινωπές πλάκες που εμφανίζονται στο δέρμα των βλεφάρων, συνήθως στην εσωτερική γωνία κοντά στη μύτη. Αποτελούνται από εναποθέσεις χοληστερόλης μέσα στο δέρμα, είναι καλοήθη και δεν επηρεάζουν την όραση. Έχουν όμως διπλή σημασία: στους μισούς περίπου ανθρώπους συνδέονται με διαταραχή των λιπιδίων και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, και δεν υποχωρούν ποτέ μόνα τους. Η αφαίρεσή τους γίνεται για αισθητικούς λόγους, με laser, χειρουργική εκτομή ή χημική απολέπιση.

Τι είναι τα ξανθελάσματα;

Το ξανθέλασμα είναι η συχνότερη μορφή ξανθώματος, δηλαδή εναπόθεσης λίπους στο δέρμα. Το όνομα προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «ξανθός» και «έλασμα», κίτρινη πλάκα, και περιγράφει ακριβώς αυτό που βλέπουμε. Στο μικροσκόπιο, μέσα στο ανώτερο στρώμα του χορίου, υπάρχουν συσσωρευμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού που έχουν «καταπιεί» χοληστερόλη και έχουν γεμίσει σταγονίδια λίπους, γι’ αυτό λέγονται αφρώδη κύτταρα. Είναι ο ίδιος τύπος κυττάρου που βρίσκεται στις αθηρωματικές πλάκες των αρτηριών, και αυτή η ομοιότητα εξηγεί γιατί τα ξανθελάσματα ενδιαφέρουν και τον καρδιολόγο.

Ξανθελάσματα: κίτρινες πλάκες στην εσωτερική γωνία των άνω και κάτω βλεφάρων και των δύο ματιών
Τα ξανθελάσματα εμφανίζονται συνήθως στην εσωτερική γωνία των βλεφάρων, συμμετρικά.

Το γιατί εμφανίζονται ειδικά στα βλέφαρα δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο. Το δέρμα εκεί είναι το λεπτότερο του σώματος, κινείται χιλιάδες φορές την ημέρα με το ανοιγόκλειμα και έχει πλούσιο δίκτυο μικρών αγγείων, από τα οποία τα λιπίδια φαίνεται να διαφεύγουν ευκολότερα προς τους ιστούς.

Πώς μοιάζουν

  • χρώμα κίτρινο, κιτρινόλευκο ή πορτοκαλί
  • επίπεδα ή ελαφρώς υπερυψωμένα, με σαφή όρια
  • μαλακά ή ημίσκληρα στην αφή, σαν να υπάρχει κάτι κάτω από το δέρμα
  • ξεκινούν συνήθως από την εσωτερική γωνία του άνω βλεφάρου. Ακολουθεί το κάτω βλέφαρο
  • κατά κανόνα εμφανίζονται και στα δύο μάτια, σχεδόν συμμετρικά
  • το μέγεθος κυμαίνεται από 2 χιλιοστά έως πλάκες που καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος του βλεφάρου
  • μεγαλώνουν αργά, σε μήνες και χρόνια, και γειτονικές πλάκες μπορεί να ενωθούν

Δεν πονούν, δεν προκαλούν φαγούρα, δεν φλεγμαίνουν και δεν εξελίσσονται ποτέ σε κακοήθεια. Μόνο όταν γίνουν πολύ μεγάλα μπορεί να βαραίνουν το βλέφαρο. Το πρόβλημα που δημιουργούν είναι αισθητικό, και για πολλούς ανθρώπους αυτό είναι σημαντικό, επειδή βρίσκονται στο πιο ορατό σημείο του προσώπου και δεν καλύπτονται εύκολα με μακιγιάζ.

Πόσο συχνά είναι και σε ποιους;

Υπολογίζεται ότι τα έχουν 1 έως 4 στους 100 ενήλικες. Εμφανίζονται συνήθως ανάμεσα στα 40 και τα 60, λίγο συχνότερα στις γυναίκες. Όταν παρουσιάζονται πριν από τα 40, και ιδίως σε παιδιά ή εφήβους, υποδηλώνουν συχνά κληρονομική διαταραχή των λιπιδίων και χρειάζονται οπωσδήποτε διερεύνηση.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Διαταραχές των λιπιδίων

Περίπου οι μισοί άνθρωποι με ξανθελάσματα έχουν αυξημένη χοληστερόλη ή τριγλυκερίδια στο αίμα. Οι συχνότερες διαταραχές είναι:

  • υψηλή «κακή» χοληστερόλη (LDL)
  • χαμηλή «καλή» χοληστερόλη (HDL)
  • αυξημένα τριγλυκερίδια
  • οικογενής υπερχοληστερολαιμία, μια κληρονομική πάθηση όπου η LDL είναι πολύ υψηλή από την παιδική ηλικία και το έμφραγμα μπορεί να εμφανιστεί νωρίς αν δεν ξεκινήσει θεραπεία

Παθήσεις που ανεβάζουν δευτερογενώς τα λιπίδια

  • υποθυρεοειδισμός
  • σακχαρώδης διαβήτης
  • χρόνιες παθήσεις του ήπατος με στάση της χολής, όπως η πρωτοπαθής χολική χολαγγειίτιδα
  • νεφρωσικό σύνδρομο
  • παχυσαρκία και μεταβολικό σύνδρομο
  • ορισμένα φάρμακα, όπως τα κορτικοειδή, τα οιστρογόνα, τα ρετινοειδή από το στόμα και ορισμένα αντιρετροϊκά

Όταν τα λιπίδια είναι φυσιολογικά

Οι άλλοι μισοί έχουν φυσιολογικές εξετάσεις. Σε αυτούς φαίνεται να παίζουν ρόλο η κληρονομική προδιάθεση, τοπικοί παράγοντες στο δέρμα των βλεφάρων και πιο λεπτές ανωμαλίες στον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός μεταφέρει και απομακρύνει τη χοληστερόλη, που δεν φαίνονται στον συνηθισμένο έλεγχο. Το κάπνισμα, η υπέρταση και το οικογενειακό ιστορικό ξανθελασμάτων αυξάνουν την πιθανότητα.

Ξανθελάσματα και καρδιά: γιατί δεν είναι μόνο αισθητικό θέμα

Είναι το σημαντικότερο μήνυμα αυτής της σελίδας. Μεγάλες μελέτες πληθυσμού, που παρακολούθησαν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους επί δεκαετίες, έδειξαν ότι όσοι έχουν ξανθελάσματα παρουσιάζουν συχνότερα έμφραγμα και στεφανιαία νόσο σε σύγκριση με όσους δεν έχουν. Το εύρημα ίσχυε ακόμη και όταν η χοληστερόλη στο αίμα ήταν φυσιολογική, και ανεξάρτητα από το κάπνισμα, την πίεση και το βάρος.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος έχει ξανθέλασμα θα πάθει έμφραγμα. Σημαίνει ότι το δέρμα δίνει μια ένδειξη για το πώς ο οργανισμός διαχειρίζεται τη χοληστερόλη, και ότι αξίζει ένας πλήρης έλεγχος των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου. Με αυτή την έννοια το ξανθέλασμα είναι χρήσιμο: είναι ένα ορατό, ανώδυνο σημάδι που μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη πρόληψη.

Ένα συγγενικό εύρημα, που το βλέπουμε στην εξέταση στη σχισμοειδή λυχνία, είναι το γεροντότοξο, ένας λευκωπός δακτύλιος στην περιφέρεια του κερατοειδούς από εναπόθεση λιπιδίων. Σε ηλικιωμένους είναι φυσιολογικό. Κάτω από τα 50, ιδίως αν συνυπάρχουν ξανθελάσματα, ενισχύει την υποψία υπερλιπιδαιμίας.

Με τι μπορεί να μπερδευτούν;

Η διάγνωση γίνεται συνήθως με την πρώτη ματιά. Υπάρχουν όμως και άλλες αλλοιώσεις των βλεφάρων με κιτρινωπή ή λευκωπή όψη:

  • Συριγγώματα: πολλά μικρά, σκληρά βλατίδια στο χρώμα του δέρματος, κυρίως στα κάτω βλέφαρα. Είναι καλοήθεις όγκοι των ιδρωτοποιών αδένων
  • Κεχρία (milia): μικροσκοπικές, λευκές, σκληρές κύστεις κερατίνης, σαν κόκκοι
  • Υπερπλασία σμηγματογόνων αδένων: κιτρινωπά βλατίδια με βαθούλωμα στο κέντρο
  • Χαλάζιο: σκληρό οζίδιο μέσα στο πάχος του βλεφάρου, όχι στην επιφάνεια του δέρματος, συνήθως μονήρες
  • Σπάνια ξανθοκοκκιώματα: σκληρότερες, πιο εκτεταμένες και βαθιές πλάκες, μερικές φορές με εξέλκωση, που συνδέονται με αιματολογικά νοσήματα. Η σκληρή σύσταση, η γρήγορη αύξηση ή η επέκταση πέρα από τα βλέφαρα είναι λόγοι για βιοψία

Διάγνωση και έλεγχος

Η διάγνωση είναι κλινική και σπάνια χρειάζεται βιοψία. Αυτό που έχει σημασία είναι ο έλεγχος που ακολουθεί. Σε κάθε άνθρωπο με ξανθελάσματα συνιστούμε, σε συνεργασία με τον παθολόγο ή τον καρδιολόγο:

  • Πλήρες λιπιδαιμικό προφίλ: ολική χοληστερόλη, LDL, HDL και τριγλυκερίδια, μετά από νηστεία
  • Σάκχαρο και γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
  • Θυρεοειδική λειτουργία (TSH)
  • Ηπατικά ένζυμα και δείκτες χολόστασης
  • Έλεγχο νεφρικής λειτουργίας
  • Μέτρηση αρτηριακής πίεσης και εκτίμηση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου

Σε νεότερους ασθενείς ή όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό πρώιμης καρδιοπάθειας, ο έλεγχος επεκτείνεται σε ειδικότερες εξετάσεις, όπως η λιποπρωτεΐνη (α), και προτείνεται έλεγχος των συγγενών πρώτου βαθμού.

Στην οφθαλμολογική εξέταση καταγράφουμε το μέγεθος, το πάχος και τη θέση κάθε πλάκας, πόσο δέρμα περισσεύει στο βλέφαρο και πόσο κοντά βρίσκονται οι αλλοιώσεις στο δακρυϊκό σημείο και στο χείλος του βλεφάρου. Αυτά καθορίζουν ποια μέθοδος αφαίρεσης είναι ασφαλής.

Φεύγουν με δίαιτα ή με φάρμακα για τη χοληστερόλη;

Συνήθως όχι. Η ρύθμιση των λιπιδίων με διατροφή, άσκηση και φάρμακα είναι απαραίτητη για την καρδιά και τα αγγεία, και φαίνεται να επιβραδύνει την αύξηση των πλακών και να μειώνει την πιθανότητα να ξαναβγούν μετά την αφαίρεση. Οι πλάκες όμως που έχουν ήδη σχηματιστεί σπάνια μικραίνουν αισθητά. Υπάρχουν μεμονωμένες αναφορές υποχώρησης μετά από πολύμηνη αγωγή, αλλά δεν είναι κάτι στο οποίο μπορεί κανείς να υπολογίζει. Αν θέλετε να φύγουν, χρειάζεται τοπική παρέμβαση.

Μέθοδοι αφαίρεσης

Δεν υπάρχει μία καλύτερη μέθοδος για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος και το βάθος της πλάκας, τη θέση της, το χρώμα του δέρματος, το αν περισσεύει δέρμα στο βλέφαρο και την εμπειρία του γιατρού.

Μέθοδος Πού ταιριάζει Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα
Χειρουργική εκτομή Μεγάλες, παχιές ή βαθιές πλάκες, ιδίως όταν υπάρχει περίσσεια δέρματος Αφαιρεί όλο το πάχος, δίνει ιστό για εξέταση, συνδυάζεται με βλεφαροπλαστική Ράμματα, λεπτή ουλή, κίνδυνος έλξης του βλεφάρου αν αφαιρεθεί πολύ δέρμα
Laser Μικρές έως μεσαίες, επιφανειακές πλάκες Ακρίβεια, αναίμακτο, χωρίς ράμματα, γρήγορη επούλωση Πιθανή αλλαγή χρώματος του δέρματος, μερικές φορές χρειάζονται δύο συνεδρίες
Χημική απολέπιση με τριχλωροξικό οξύ Μικρές, επίπεδες πλάκες Απλή, γρήγορη, χαμηλό κόστος Κίνδυνος αποχρωματισμού ή ουλής, συχνότερες υποτροπές
Ραδιοσυχνότητες Μικρές πλάκες κοντά στο χείλος του βλεφάρου Καλός έλεγχος του βάθους Εξαρτάται πολύ από τον χειριστή
Κρυοπηξία Σπάνια Απλή Έντονο πρήξιμο των βλεφάρων, συχνός αποχρωματισμός

Αφαίρεση με laser

Το laser εξαχνώνει την πλάκα στρώμα προς στρώμα, μέχρι να φανεί υγιές χόριο, ενώ ταυτόχρονα σφραγίζει τα μικρά αγγεία, άρα δεν υπάρχει αιμορραγία. Γίνεται με τοπική αναισθησία, με κρέμα ή μικρή ένεση, και διαρκεί 10 με 20 λεπτά. Τα μάτια προστατεύονται με ειδικά μεταλλικά καλύμματα. Στο σημείο σχηματίζεται μια κρούστα που πέφτει σε 7 με 10 ημέρες, αφήνοντας ροζ δέρμα που παίρνει το φυσιολογικό του χρώμα σε λίγες εβδομάδες. Είναι η ίδια τεχνολογία που χρησιμοποιείται στη βλεφαροπλαστική με laser.

Χειρουργική εκτομή

Η πλάκα αφαιρείται με νυστέρι ή με laser κοπής σε όλο της το πάχος και το δέρμα συρράπτεται με πολύ λεπτά ράμματα, που αφαιρούνται σε 5 με 7 ημέρες. Όταν το βλέφαρο έχει χαλαρό δέρμα, η εκτομή σχεδιάζεται ως μέρος μιας βλεφαροπλαστικής: με μία επέμβαση αφαιρούνται και τα ξανθελάσματα και το δέρμα που περισσεύει, και η ουλή κρύβεται στη φυσική πτυχή. Στο κάτω βλέφαρο χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή, γιατί εκεί η αφαίρεση δέρματος μπορεί να τραβήξει το βλέφαρο προς τα κάτω. Σε πολύ εκτεταμένες αλλοιώσεις η αφαίρεση γίνεται σε στάδια ή με μικρό δερματικό μόσχευμα.

Χημική απολέπιση

Διάλυμα τριχλωροξικού οξέος υψηλής συγκέντρωσης εφαρμόζεται με λεπτό στειλεό ακριβώς πάνω στην πλάκα, που ασπρίζει αμέσως. Ακολουθεί κρούστα και επούλωση σε περίπου δύο εβδομάδες. Συχνά χρειάζονται επαναλήψεις. Πρόκειται για ιατρική πράξη και όχι για κάτι που μπορεί να γίνει στο σπίτι.

Προετοιμασία πριν από την αφαίρεση

Η αφαίρεση είναι προγραμματισμένη, οπότε υπάρχει χρόνος να γίνει σωστά. Πριν από την ημέρα της επέμβασης:

  • ολοκληρώστε τον αιματολογικό έλεγχο και, αν χρειάζεται, ξεκινήστε τη ρύθμιση των λιπιδίων. Όσο καλύτερα ρυθμισμένα είναι, τόσο μικρότερη η πιθανότητα υποτροπής
  • ενημερώστε για όλα τα φάρμακά σας, ιδίως αντιπηκτικά, ασπιρίνη και ρετινοειδή από το στόμα. Μη διακόψετε τίποτα χωρίς οδηγία
  • αναφέρετε αν έχετε τάση για υπερτροφικές ουλές ή χηλοειδή, ή αν το δέρμα σας σκουραίνει εύκολα μετά από τραυματισμό
  • αποφύγετε την έντονη ηλιοθεραπεία τις δύο προηγούμενες εβδομάδες. Το μαυρισμένο δέρμα έχει μεγαλύτερο κίνδυνο αλλαγής χρώματος
  • προτιμήστε το φθινόπωρο ή τον χειμώνα, όταν η προστασία από τον ήλιο είναι ευκολότερη
  • ελάτε χωρίς μακιγιάζ και χωρίς φακούς επαφής
  • αν υπάρχει μια κοινωνική εκδήλωση που σας ενδιαφέρει, προγραμματίστε την αφαίρεση τουλάχιστον τρεις εβδομάδες νωρίτερα

Μια φωτογραφία των βλεφάρων πριν από την επέμβαση είναι χρήσιμη, τόσο για να συγκριθεί το αποτέλεσμα όσο και για να εντοπιστεί έγκαιρα μια μικρή υποτροπή, που αντιμετωπίζεται ευκολότερα όσο είναι ακόμη μικρή.

Ξανθελάσματα σε παιδιά και νέους ενήλικες

Στα παιδιά τα ξανθελάσματα είναι σπάνια και, όταν υπάρχουν, δεν πρέπει ποτέ να θεωρούνται απλό αισθητικό θέμα. Συχνά αποτελούν την πρώτη ορατή ένδειξη οικογενούς υπερχοληστερολαιμίας, μιας κληρονομικής πάθησης που αφορά περίπου 1 στους 250 ανθρώπους και στην οποία η έγκαιρη θεραπεία αλλάζει ριζικά την πρόγνωση. Μαζί με τα ξανθελάσματα μπορεί να υπάρχουν εναποθέσεις στους τένοντες, κυρίως στον αχίλλειο και στις αρθρώσεις των δακτύλων. Το παιδί παραπέμπεται σε παιδίατρο ή ειδικό λιπιδολόγο, και ελέγχονται οι γονείς και τα αδέλφια. Το ίδιο ισχύει για τους ενήλικες κάτω των 40, ιδίως αν στην οικογένεια υπάρχει έμφραγμα ή εγκεφαλικό σε νεαρή ηλικία.

Μέχρι την αφαίρεση: κάλυψη με μακιγιάζ

Για όσους δεν θέλουν ή δεν μπορούν ακόμη να προχωρήσουν σε αφαίρεση, η κάλυψη είναι εφικτή στις επίπεδες πλάκες. Χρειάζεται ένα διορθωτικό με ροδακινί ή μοβ απόχρωση, που εξουδετερώνει το κίτρινο, και από πάνω ένα concealer στον τόνο του δέρματος, με ελαφριά χτυπήματα και όχι τρίψιμο. Προτιμήστε προϊόντα ελεγμένα οφθαλμολογικά και αφαιρείτε τα απαλά το βράδυ, χωρίς να τραβάτε το βλέφαρο. Οι υπερυψωμένες πλάκες καλύπτονται δυσκολότερα, γιατί το ανάγλυφο φαίνεται στο πλάγιο φως.

Πώς συνεργάζονται ο οφθαλμίατρος και ο καρδιολόγος

Η φροντίδα έχει δύο σκέλη που προχωρούν παράλληλα. Ο οφθαλμίατρος θέτει τη διάγνωση, ελέγχει τα μάτια για άλλα σημάδια εναπόθεσης λιπιδίων και αναλαμβάνει την αφαίρεση, αν τη θέλετε. Ο παθολόγος ή ο καρδιολόγος αξιολογεί τον συνολικό σας κίνδυνο, λαμβάνοντας υπόψη ηλικία, πίεση, κάπνισμα, σάκχαρο και οικογενειακό ιστορικό, και αποφασίζει αν αρκούν οι αλλαγές στον τρόπο ζωής ή αν χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή. Σε ορισμένους ζητείται και απεικονιστικός έλεγχος των αγγείων. Το ξανθέλασμα, με άλλα λόγια, είναι η αφορμή για μια συνολική εκτίμηση που ξεπερνά κατά πολύ την περιοχή των βλεφάρων.

Μετά την αφαίρεση: ανάρρωση και φροντίδα

  • κρύες κομπρέσες το πρώτο 24ωρο για το πρήξιμο
  • αντιβιοτική αλοιφή στην περιοχή για μία εβδομάδα
  • η κρούστα δεν ξύνεται και δεν αφαιρείται, πέφτει μόνη της
  • όχι μακιγιάζ πάνω στο σημείο μέχρι να κλείσει πλήρως το δέρμα
  • αντηλιακό υψηλής προστασίας και γυαλιά ηλίου για τουλάχιστον 2 με 3 μήνες, γιατί το νέο δέρμα σκουραίνει εύκολα στον ήλιο
  • όχι κολύμπι και σάουνα για δύο εβδομάδες
  • επιστροφή στη δουλειά την επόμενη ημέρα, αν δεν σας ενοχλεί η εικόνα της κρούστας

Κίνδυνοι και υποτροπή

Με οποιαδήποτε μέθοδο, οι πιθανές ανεπιθύμητες συνέπειες είναι παρόμοιες: σημάδι πιο ανοιχτό ή πιο σκούρο από το γύρω δέρμα, ουλή, παρατεταμένη ερυθρότητα και, σπάνια, έλξη του βλεφάρου αν η επούλωση γίνει με έντονη ρίκνωση. Οι αλλαγές χρώματος είναι συχνότερες στα σκουρότερα δέρματα και συνήθως βελτιώνονται με τον χρόνο.

Το ζήτημα που πρέπει να γνωρίζετε πριν αποφασίσετε είναι η υποτροπή. Τα ξανθελάσματα ξαναβγαίνουν σε ένα σημαντικό ποσοστό, που στις μελέτες φτάνει έως και το 40% μετά την πρώτη αφαίρεση, συνήθως μέσα στον πρώτο χρόνο. Η πιθανότητα είναι μεγαλύτερη όταν:

  • τα λιπίδια παραμένουν αρρύθμιστα
  • υπάρχουν πλάκες και στα τέσσερα βλέφαρα
  • η αλλοίωση ήταν βαθιά και δεν αφαιρέθηκε σε όλο της το πάχος
  • έχει προηγηθεί ήδη μία υποτροπή
  • υπάρχει κληρονομική υπερχοληστερολαιμία

Η υποτροπή δεν είναι αποτυχία της επέμβασης. Η τάση του οργανισμού να εναποθέτει χοληστερόλη στο σημείο αυτό παραμένει. Αν συμβεί, η αφαίρεση μπορεί να επαναληφθεί.

Τι να μην κάνετε μόνοι σας

Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν «φυσικές» λύσεις με σκόρδο, ξίδι, καστορέλαιο, χυμό λεμονιού ή κρέμες με οξέα. Καμία δεν έχει αποδειχθεί ότι διαλύει τα ξανθελάσματα, και αρκετές έχουν προκαλέσει χημικά εγκαύματα, μόνιμες ουλές και αποχρωματισμό σε δέρμα πάχους μισού χιλιοστού, λίγα εκατοστά από τον κερατοειδή. Μην επιχειρήσετε επίσης να τα τρυπήσετε ή να τα πιέσετε. Δεν είναι κύστεις με περιεχόμενο που αδειάζει, το λίπος βρίσκεται μέσα στα κύτταρα του δέρματος.

Πρόληψη και μακροχρόνια φροντίδα

  • ρυθμίστε τη χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια στους στόχους που θα ορίσει ο γιατρός σας και μη διακόπτετε την αγωγή όταν οι τιμές βελτιωθούν
  • ακολουθήστε διατροφή μεσογειακού τύπου, με λίγα κορεσμένα λιπαρά και επεξεργασμένα τρόφιμα
  • γυμναστείτε τακτικά και κρατήστε το βάρος σας σε υγιή επίπεδα
  • διακόψτε το κάπνισμα
  • ρυθμίστε τον διαβήτη, τον θυρεοειδή και την πίεση
  • επαναλάβετε τον λιπιδαιμικό έλεγχο μία φορά τον χρόνο, ακόμη κι αν η πρώτη μέτρηση ήταν φυσιολογική

Πότε να κλείσετε ραντεβού

Αν παρατηρήσατε κίτρινες πλάκες στα βλέφαρά σας, μια εξέταση επιβεβαιώνει τη διάγνωση, αποκλείει άλλες αλλοιώσεις και σας κατευθύνει στον έλεγχο που χρειάζεται. Αν σκέφτεστε την αφαίρεση, συζητάμε ποια μέθοδος ταιριάζει στο μέγεθος και τη θέση των αλλοιώσεων και τι αποτέλεσμα είναι ρεαλιστικό. Δείτε και τις υπόλοιπες αισθητικές παρεμβάσεις στην περιοχή των ματιών. Τηλέφωνο ιατρείου 210 677 0007 ή φόρμα επικοινωνίας.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι επικίνδυνα τα ξανθελάσματα;

Τα ίδια όχι. Είναι καλοήθεις εναποθέσεις χοληστερόλης στο δέρμα και δεν επηρεάζουν τα μάτια ή την όραση. Συνδέονται όμως συχνά με αυξημένα λιπίδια και μεγαλύτερο καρδιαγγειακό κίνδυνο, γι’ αυτό χρειάζεται αιματολογικός έλεγχος και εκτίμηση από παθολόγο ή καρδιολόγο.

Φεύγουν μόνα τους αν κατεβάσω τη χοληστερόλη;

Κατά κανόνα όχι. Η ρύθμιση των λιπιδίων προστατεύει την καρδιά, επιβραδύνει την αύξηση των πλακών και μειώνει τις υποτροπές, αλλά οι υπάρχουσες πλάκες σπάνια υποχωρούν. Για να αφαιρεθούν χρειάζεται τοπική θεραπεία.

Ποια είναι η καλύτερη μέθοδος αφαίρεσης;

Εξαρτάται από την αλλοίωση. Οι μικρές, επιφανειακές πλάκες αφαιρούνται καλά με laser. Οι μεγάλες, παχιές ή βαθιές αντιμετωπίζονται καλύτερα με χειρουργική εκτομή, που συχνά συνδυάζεται με βλεφαροπλαστική. Η επιλογή γίνεται μετά την εξέταση.

Πονάει η αφαίρεση και αφήνει σημάδι;

Γίνεται με τοπική αναισθησία και δεν πονάει. Στο σημείο σχηματίζεται κρούστα για 7 με 10 ημέρες. Μπορεί να μείνει ένα λεπτό σημάδι ή μια μικρή διαφορά στο χρώμα του δέρματος, που συνήθως βελτιώνεται σε λίγους μήνες με αντηλιακή προστασία.

Ξαναβγαίνουν μετά την αφαίρεση;

Μπορεί. Τα ποσοστά υποτροπής φτάνουν έως και 40%, συνήθως μέσα στον πρώτο χρόνο. Είναι συχνότερη όταν τα λιπίδια μένουν αρρύθμιστα, όταν έχουν προσβληθεί και τα τέσσερα βλέφαρα ή όταν η πλάκα ήταν βαθιά. Η αφαίρεση μπορεί να επαναληφθεί.

Έχω ξανθελάσματα αλλά η χοληστερόλη μου είναι φυσιολογική. Τι σημαίνει;

Συμβαίνει στους μισούς περίπου ασθενείς. Ακόμη και με φυσιολογικές τιμές, οι μελέτες δείχνουν ελαφρώς αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, οπότε αξίζει ένας πληρέστερος έλεγχος και η ετήσια επανάληψη των εξετάσεων.

Μπορώ να τα αφαιρέσω στο σπίτι με σκόρδο ή οξέα;

Όχι. Καμία σπιτική μέθοδος δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματική, ενώ έχουν καταγραφεί εγκαύματα, ουλές και μόνιμος αποχρωματισμός. Το δέρμα των βλεφάρων είναι το λεπτότερο του σώματος και βρίσκεται δίπλα στο μάτι, γι’ αυτό η αφαίρεση πρέπει να γίνεται από γιατρό.

Ιατρικός έλεγχος: Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης MD, FEBO

ΚλήσηΡαντεβού