Γυαλιά μετά από εγχείρηση καταρράκτη

Γράφει ο Βασίλειος Σκουτέρης MD, FEBO, Χειρουργός Οφθαλμίατρος

Περιεχόμενα σελίδας

Γιατί αλλάζουν τα γυαλιά μετά τον καταρράκτη;
Οι τύποι ενδοφακών και τι να περιμένετε
Συνοπτικός πίνακας: όραση χωρίς γυαλιά ανά ενδοφακό
Πότε παίρνετε τα νέα γυαλιά;
Πώς διαλέγετε τον κατάλληλο ενδοφακό
Μικρό υπολειπόμενο σφάλμα: τι σημαίνει
Πότε να επισκεφθείτε οφθαλμίατρο
Συχνές Ερωτήσεις

Αν θα χρειάζεστε γυαλιά μετά από εγχείρηση καταρράκτη εξαρτάται κυρίως από τον ενδοφακό που θα επιλεγεί. Με μονοεστιακό φακό για μακριά, συνήθως χρειάζονται γυαλιά για διάβασμα. Με πολυεστιακό ή τριεστιακό, πολλοί ασθενείς κάνουν τις περισσότερες δραστηριότητες χωρίς γυαλιά. Η τελική συνταγή δίνεται συνήθως λίγες εβδομάδες μετά την επέμβαση.

Γιατί αλλάζουν τα γυαλιά μετά τον καταρράκτη;

Στην επέμβαση καταρράκτη ο θολός φυσικός φακός του ματιού αφαιρείται και αντικαθίσταται από έναν τεχνητό ενδοφακό, που μένει μόνιμα στο μάτι. Η ισχύς του ενδοφακού υπολογίζεται πριν από την επέμβαση με ειδικές μετρήσεις του ματιού (βιομετρία), ώστε να διορθώνει σε μεγάλο βαθμό τη μυωπία ή την υπερμετρωπία που υπήρχε.

Αυτό σημαίνει ότι τα παλιά σας γυαλιά, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν θα ταιριάζουν πια. Κάποιος που φορούσε χοντρά γυαλιά μυωπίας για χρόνια μπορεί ξαφνικά να βλέπει καθαρά μακριά χωρίς αυτά. Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά από τον φυσικό φακό: ο ενδοφακός δεν αλλάζει σχήμα για να εστιάσει σε διαφορετικές αποστάσεις. Γι’ αυτό η επιλογή του τύπου του καθορίζει σε ποιες αποστάσεις θα βλέπετε χωρίς γυαλιά.

Για τα γενικά της επέμβασης, την προετοιμασία και την αποθεραπεία, δείτε τη σελίδα για τον καταρράκτη ματιών.

Οι τύποι ενδοφακών και τι να περιμένετε

Μονοεστιακός ενδοφακός

Είναι ο πιο συχνός τύπος και δίνει πολύ καλή ποιότητα όρασης σε μία απόσταση. Συνήθως ρυθμίζεται για μακριά: οδήγηση, τηλεόραση, περπάτημα. Για διάβασμα και συχνά για τον υπολογιστή χρειάζονται γυαλιά, όπως συμβαίνει σε κάθε άνθρωπο με πρεσβυωπία. Ορισμένοι μύωπες προτιμούν τον στόχο για κοντά, ώστε να διαβάζουν χωρίς γυαλιά και να φορούν γυαλιά για μακριά.

Μια παραλλαγή είναι η μονοόραση: το ένα μάτι ρυθμίζεται για μακριά και το άλλο για πιο κοντά. Μειώνει την ανάγκη για γυαλιά, αλλά δεν ταιριάζει σε όλους, και συχνά δοκιμάζεται πρώτα με φακούς επαφής.

Πολυεστιακός και τριεστιακός ενδοφακός

Οι φακοί αυτοί μοιράζουν το φως σε περισσότερα σημεία εστίασης, ώστε το μάτι να βλέπει μακριά, σε μέση απόσταση και κοντά. Οι περισσότεροι ασθενείς κάνουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες χωρίς γυαλιά. Το αντάλλαγμα είναι ότι μπορεί να εμφανιστούν φωτεινοί κύκλοι (άλως) γύρω από τα φώτα τη νύχτα και ελαφρά μείωση της αντίθεσης. Ο εγκέφαλος συνήθως προσαρμόζεται μέσα σε μερικούς μήνες. Σε πολύ μικρά γράμματα ή σε χαμηλό φωτισμό, κάποιοι χρειάζονται περιστασιακά γυαλιά.

Ενδοφακός εκτεταμένου εύρους εστίασης (EDOF)

Οι φακοί EDOF δημιουργούν ένα συνεχές εύρος καθαρής όρασης από μακριά έως τη μέση απόσταση, δηλαδή οθόνη υπολογιστή, ταμπλό αυτοκινήτου, κουζίνα. Για πολύ κοντινές εργασίες, όπως το διάβασμα μικρών γραμμάτων, συχνά χρειάζονται ελαφριά γυαλιά. Τα φωτεινά φαινόμενα τη νύχτα είναι συνήθως πιο ήπια από τους πολυεστιακούς. Περισσότερα για τις επιλογές θα βρείτε στη σελίδα για τους ενδοφακούς πρεσβυωπίας.

Τορικός ενδοφακός

Ο τορικός φακός διορθώνει τον αστιγματισμό του κερατοειδούς. Δεν είναι ξεχωριστή κατηγορία εστίασης: υπάρχει ως μονοεστιακός, πολυεστιακός ή EDOF τορικός. Αν υπάρχει σημαντικός αστιγματισμός και μπει απλός φακός, θα χρειάζονται συνήθως γυαλιά και για μακριά. Με τορικό φακό η ανάγκη αυτή μειώνεται σημαντικά. Για τον τορικό φακό έχει ιδιαίτερη σημασία η ακριβής μέτρηση του αστιγματισμού πριν από την επέμβαση και η σωστή ευθυγράμμισή του μέσα στο μάτι, γιατί από αυτήν εξαρτάται πόσο καλά θα διορθωθεί.

Συνοπτικός πίνακας: όραση χωρίς γυαλιά ανά ενδοφακό

Οι κατευθύνσεις είναι γενικές. Το αποτέλεσμα σε κάθε άνθρωπο εξαρτάται από την υγεία του ματιού, τον αστιγματισμό, την ωχρά κηλίδα και την προσαρμογή του εγκεφάλου.

Ενδοφακός	Μακριά	Μέση απόσταση	Κοντά
Μονοεστιακός (στόχος μακριά)	Συνήθως καθαρά	Συχνά χρειάζονται γυαλιά	Συνήθως χρειάζονται γυαλιά
Πολυεστιακός ή τριεστιακός	Συνήθως καθαρά	Συνήθως καθαρά	Συνήθως καθαρά, ίσως γυαλιά σε μικρά γράμματα ή λίγο φως
EDOF	Συνήθως καθαρά	Συνήθως καθαρά	Συχνά χρειάζονται ελαφριά γυαλιά
Τορικός (διορθώνει τον αστιγματισμό)	Συνήθως καθαρά, χωρίς γυαλιά αστιγματισμού	Ανάλογα με το αν είναι μονοεστιακός, πολυεστιακός ή EDOF	Ανάλογα με το αν είναι μονοεστιακός, πολυεστιακός ή EDOF

Πότε παίρνετε τα νέα γυαλιά;

Τις πρώτες μέρες μετά την επέμβαση η όραση βελτιώνεται σταδιακά, καθώς υποχωρεί το οίδημα και η φλεγμονή. Η διάθλαση του ματιού σταθεροποιείται συνήθως μέσα σε 4-6 εβδομάδες. Τότε γίνεται η μέτρηση για τη νέα συνταγή, αφού ο οφθαλμίατρος επιβεβαιώσει ότι η επούλωση προχωρά κανονικά. Αν πρόκειται να χειρουργηθεί και το δεύτερο μάτι, συχνά η τελική συνταγή περιμένει και την αποθεραπεία του.

Το μεσοδιάστημα ανάμεσα στα δύο μάτια

Το διάστημα ανάμεσα στις δύο επεμβάσεις μπορεί να είναι άβολο, γιατί το χειρουργημένο μάτι βλέπει διαφορετικά από το άλλο. Ορισμένες πρακτικές λύσεις:

να αφαιρέσει ο οπτικός τον φακό των παλιών γυαλιών από την πλευρά του χειρουργημένου ματιού,
απλά γυαλιά πρεσβυωπίας για το διάβασμα, προσωρινά,
φακός επαφής στο μάτι που δεν έχει χειρουργηθεί ακόμη, αν τον ανεχόσασταν ήδη.

Όλες αυτές οι επιλογές είναι προσωρινές και καλό είναι να τις συζητήσετε με τον χειρουργό σας. Πρακτικές οδηγίες για πριν και μετά την επέμβαση θα βρείτε στο άρθρο μας για τι πρέπει να ξέρουμε για την εγχείρηση καταρράκτη.

Πώς διαλέγετε τον κατάλληλο ενδοφακό

Δεν υπάρχει ένας ενδοφακός ιδανικός για όλους. Στη συζήτηση πριν από την επέμβαση αξίζει να σκεφτείτε:

Πόσο σας ενοχλεί να φοράτε γυαλιά και σε ποιες δραστηριότητες;
Οδηγείτε συχνά τη νύχτα;
Δουλεύετε πολλές ώρες σε υπολογιστή ή κάνετε λεπτές κοντινές εργασίες;
Υπάρχουν άλλα προβλήματα στο μάτι, όπως παθήσεις της ωχράς κηλίδας ή γλαύκωμα, που μπορεί να κάνουν έναν πολυεστιακό φακό λιγότερο κατάλληλο;

Ο προεγχειρητικός έλεγχος περιλαμβάνει μετρήσεις του κερατοειδούς, του αστιγματισμού και της ωχράς κηλίδας, ώστε η πρόταση να βασίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα. Το κόστος εξαρτάται από τον τύπο του ενδοφακού και τις εξετάσεις που χρειάζονται, και ενημερώνεστε αναλυτικά μετά την εξέταση.

Μικρό υπολειπόμενο σφάλμα: τι σημαίνει

Παρά τους ακριβείς υπολογισμούς, το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να διαφέρει λίγο από τον στόχο, κυρίως σε μάτια με πολύ υψηλή μυωπία, υπερμετρωπία ή προηγούμενη διαθλαστική επέμβαση laser. Ένα μικρό υπολειπόμενο σφάλμα διορθώνεται συνήθως με γυαλιά. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις υπάρχουν και άλλες επιλογές, που συζητούνται μετά τη σταθεροποίηση του ματιού.

Πότε να επισκεφθείτε οφθαλμίατρο

Μετά την επέμβαση ακολουθείτε το πρόγραμμα επανελέγχων που σας δόθηκε. Επικοινωνήστε όμως άμεσα αν παρουσιάσετε:

πόνο που αυξάνεται αντί να υποχωρεί,
απότομη πτώση της όρασης,
έντονο κοκκίνισμα ή πρήξιμο,
λάμψεις, πολλά νέα μυγάκια ή σκιά σε μέρος του οπτικού πεδίου.

Αν η όραση θολώσει ξανά σταδιακά μήνες ή χρόνια μετά την επέμβαση, η αιτία είναι συχνά η θόλωση του οπίσθιου περιφακίου, που αντιμετωπίζεται στο ιατρείο με laser YAG. Δεν είναι επιστροφή του καταρράκτη και δεν λύνεται με αλλαγή γυαλιών.

Για να συζητήσουμε ποιος ενδοφακός ταιριάζει στις ανάγκες σας, κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας στο Νέο Ψυχικό.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορώ να φορέσω τα παλιά μου γυαλιά μετά την επέμβαση;

Συνήθως όχι, γιατί ο ενδοφακός αλλάζει τη διάθλαση του ματιού και ο φακός των παλιών γυαλιών στην πλευρά του χειρουργημένου ματιού είναι πλέον λάθος. Πολλές φορές ο οπτικός μπορεί να αφαιρέσει προσωρινά αυτόν τον φακό. Για το διάβασμα βοηθούν απλά γυαλιά πρεσβυωπίας μέχρι να δοθεί η τελική συνταγή.

Χρειάζονται γυαλιά ηλίου μετά τον καταρράκτη;

Τις πρώτες εβδομάδες το μάτι είναι πιο ευαίσθητο στο φως, οπότε τα γυαλιά ηλίου βοηθούν στην άνεση και προστατεύουν από σκόνη και αέρα. Οι σύγχρονοι ενδοφακοί φιλτράρουν την υπεριώδη ακτινοβολία, αλλά τα καλά γυαλιά ηλίου με πιστοποιημένη προστασία UV παραμένουν χρήσιμα και για τα βλέφαρα και το δέρμα γύρω από τα μάτια.

Ο πολυεστιακός ενδοφακός ταιριάζει σε όλους;

Όχι. Σε μάτια με παθήσεις της ωχράς κηλίδας, προχωρημένο γλαύκωμα, σημαντική ξηροφθαλμία ή ανωμαλίες του κερατοειδούς, η ποιότητα όρασης με πολυεστιακό φακό μπορεί να είναι μειωμένη. Επίσης, όσοι οδηγούν πολύ τη νύχτα ή έχουν υψηλές απαιτήσεις στην αντίθεση ίσως προτιμήσουν άλλη λύση. Η απόφαση παίρνεται μετά από πλήρη προεγχειρητικό έλεγχο.

Γιατί θολώνει ξανά η όραση χρόνια μετά την επέμβαση;

Η πιο συχνή αιτία είναι η θόλωση του οπίσθιου περιφακίου, της λεπτής μεμβράνης πίσω από τον ενδοφακό. Δεν πρόκειται για επιστροφή του καταρράκτη. Αντιμετωπίζεται στο ιατρείο με laser YAG, μια σύντομη διαδικασία χωρίς τομή, και η όραση συνήθως βελτιώνεται γρήγορα. Αλλαγή γυαλιών σε αυτή την περίπτωση δεν βοηθά.

Έχετε απορίες για την περίπτωσή σας;

Ο Δρ. Σκουτέρης σας εξετάζει στο ιατρείο στο Νέο Ψυχικό και σας εξηγεί τις επιλογές σας.

Κλήση 210 677 0007 Κλείστε ραντεβού

Σχετικά με τον συγγραφέα

Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης, MD, FEBO

Χειρουργός οφθαλμίατρος με εξειδίκευση στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο John Radcliffe της Οξφόρδης και μέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Οφθαλμολογίας (FEBO).

Βιογραφικό