Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια: Στάδια & Θεραπεία

Τι είναι η Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια;

Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι μια πάθηση που εμφανίζεται στους διαβητικούς ασθενείς και οφείλεται στην προοδευτική βλάβη που υφίστανται τα μικρά αγγεία του αμφιβληστροειδούς. Ένας διαβητικός έχει πιθανότητες να εμφανίσει διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια εάν:

Περιεχόμενα σελίδας

1. Τι είναι η Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια;
2. Ποια είναι τα στάδια της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας;
3. Τι είναι η Διαβητική ωχροπάθεια;
4. Ποια είναι τα συμπτώματα της Διαβητικής Αμφιβληστροειδοπάθειας;
5. Ποια η κατάλληλη θεραπεία για αντιμετώπιση;
6. Προληπτικός έλεγχος με νέες τεχνολογίες
7. Ποιοι διαβητικοί κινδυνεύουν περισσότερο
8. Κάθε πότε πρέπει να κάνει βυθοσκόπηση ένας διαβητικός
9. Οι εξετάσεις αναλυτικά
10. Θεραπείες αναλυτικά
11. Οι επιπλοκές της προχωρημένης νόσου
12. Ο διαβήτης επηρεάζει και άλλα σημεία του ματιού
13. Πώς βλέπει κάποιος με διαβητικό οίδημα ωχράς κηλίδας
14. Διαβήτης κύησης και εγκυμοσύνη με διαβήτη
15. Παιδιά και έφηβοι με διαβήτη τύπου 1
16. Τρόπος ζωής που προστατεύει τα μάτια
17. Μύθοι για τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια
18. Ερωτήσεις για την επίσκεψη στον οφθαλμίατρο
19. Τι γίνεται στην ένεση βήμα βήμα
20. Οδήγηση και διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια
21. Γιατί η έγκαιρη διάγνωση κάνει τη διαφορά
22. Συνεργασία οφθαλμιάτρου και θεράποντα γιατρού
23. Τα αρχικά σημάδια στον βυθό
24. Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και γενική υγεία
25. Συχνές Ερωτήσεις

• Είναι διαβητικός πολλά χρόνια
• Τα επίπεδα σακχάρου δεν ελέγχονται αρκετά καλά.
• Έχει υψηλή αρτηριακή πίεση
• Έχει υψηλή χοληστερίνη

Ποια είναι τα στάδια της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας;

Υπάρχει το μη παραγωγικό και το παραγωγικό στάδιο.

Στο μη παραγωγικό στάδιο το οποίο χωρίζεται σε ήπιου, μέτριοι, σοβαρού και πολύ σοβαρού βαθμού. Σε αυτά τα στάδια βλέπουμε από μόνο μικρο-ανευρύσματα μέχρι μεγαλύτερες αιμορραγίες, αγγειακές αλλοιώσεις κ.α. Αυτές οφείλονται σε προοδευτική βλάβη των αγγείων από τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου.

Στο παραγωγικό στάδιο υπάρχει η παρουσία νεοαγγείων τα οποία και είναι παθολογικά. Τα αγγεία αυτά αναπτύσσονται λόγω ενός παράγοντα που λέγετε VEGF και ο οποίος παράγεται όταν κάποια περιοχή του ματιού ισχαιμεί δηλαδή δεν προσλαμβάνει αρκετό αίμα. Τα αγγεία αυτά αιμορραγούν, διαρρέουν και εάν δεν προβούμε σε κάποια θεραπεία υπάρχει ο κίνδυνος να οδηγήσουν σε αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς.

Τι είναι η Διαβητική ωχροπάθεια;

Διαβητική ωχροπάθεια είναι η πάθηση κατά την οποία λόγω της βλάβης των μικρών αγγείων που περιβάλουν την ωχρά δημιουργείται οίδημα με αποτέλεσμα μείωση της κεντρική όρασης.

Ποια είναι τα συμπτώματα της Διαβητικής Αμφιβληστροειδοπάθειας;

Στα πρώιμα στάδια η όραση δεν επηρεάζεται οπότε δεν υπάρχουν συμπτώματα. Η όραση αρχίζει να επηρεάζεται σε περίπτωση που δημιουργηθεί οίδημα στην ωχρά ή σε πολύ προχωρημένα στάδια. Για το λόγο αυτό ο προληπτικός έλεγχος είναι απαραίτητος ώστε να μειωθούν οι πιθανότητες μόνιμης απώλειας όρασης.

Ποια η κατάλληλη θεραπεία για αντιμετώπιση;

Είμαστε ευτυχείς γιατί σήμερα υπάρχουν αρκετές θεραπευτικές επιλογές για να αποτρέψουν απώλεια όρασης.

Για την διαβητική ωχροπάθεια η θεραπεία γίνεται με ενδουαλοειδικές ενέσεις στεροειδών η anti-VEGF αλλά και από ένα καινούργιο laser το οποίο δεν δημιουργεί ούλες και είχα την τύχη να χρησιμοποιώ στην Οξφόρδη.

Για το παραγωγικό στάδιο της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας η θεραπεία τα τελευταία 40 χρόνια γίνεται με laser. Τον τελευταίο χρόνο μια καινούργια μελέτη από μία μεγάλη ομάδα ιατρών που ασχολούναι με την διαβητική αμφιβληστροειδοπάθειας στην Αμερική έδειξε ότι μπορεί να γίνει θεραπεία με ενέσεις και για την παραγωγική διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας με ίδια αποτελεσματικότητα και ασφάλεια.

Έχοντας εμπειρία από 3000 διαβητικούς ασθενείς, ο Δρ Σκουτέρης έχει δει και αντιμετωπίσει όλα τα στάδια, τις κατηγορίες αλλά και όλες τις πιθανές επιπλοκές της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας.

Προληπτικός έλεγχος με νέες τεχνολογίες

Ποιοι διαβητικοί κινδυνεύουν περισσότερο

Κάθε άνθρωπος με σακχαρώδη διαβήτη, τύπου 1 ή τύπου 2, μπορεί να αναπτύξει διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Ο κίνδυνος όμως είναι μεγαλύτερος όταν συνυπάρχουν ορισμένοι παράγοντες:

• Διάρκεια του διαβήτη: όσο περισσότερα χρόνια υπάρχει ο διαβήτης, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα αλλοιώσεων στον αμφιβληστροειδή.
• Κακή ρύθμιση του σακχάρου: η υψηλή γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη για μεγάλο διάστημα είναι ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας.
• Υπέρταση: επιβαρύνει άμεσα τα μικρά αγγεία του ματιού.
• Αυξημένη χοληστερίνη και τριγλυκερίδια: συνδέονται με τις εναποθέσεις λιπιδίων στην ωχρά κηλίδα.
• Διαβητική νεφροπάθεια: όταν επηρεάζονται τα νεφρά, συχνά επηρεάζονται και τα μάτια.
• Εγκυμοσύνη: μπορεί να επιταχύνει την εξέλιξη της αμφιβληστροειδοπάθειας.
• Κάπνισμα: επιβαρύνει περαιτέρω τη μικροκυκλοφορία.

Κάθε πότε πρέπει να κάνει βυθοσκόπηση ένας διαβητικός

• Διαβήτης τύπου 2: πρώτος έλεγχος τη στιγμή της διάγνωσης, γιατί ο διαβήτης μπορεί να υπήρχε αδιάγνωστος για χρόνια. Στη συνέχεια ετήσιος έλεγχος, εφόσον δεν υπάρχουν αλλοιώσεις.
• Διαβήτης τύπου 1: πρώτος έλεγχος περίπου πέντε χρόνια μετά τη διάγνωση ή με την έναρξη της εφηβείας και στη συνέχεια ετησίως.
• Όταν υπάρχει αμφιβληστροειδοπάθεια: οι έλεγχοι γίνονται πυκνότεροι, ανά τρεις έως έξι μήνες ή και συχνότερα, ανάλογα με το στάδιο.
• Εγκυμοσύνη σε γυναίκα με διαβήτη: έλεγχος πριν από τη σύλληψη ή στο πρώτο τρίμηνο και παρακολούθηση σε όλη την κύηση.

Περισσότερα για τον έλεγχο θα βρείτε στο άρθρο μας για τον διαβήτη και τον οφθαλμολογικό έλεγχο.

Οι εξετάσεις αναλυτικά

• Βυθοσκόπηση με διαστολή της κόρης: η βασική εξέταση, που επιτρέπει στον οφθαλμίατρο να δει μικροανευρύσματα, αιμορραγίες, εξιδρώματα και νεοαγγεία.
• Φωτογραφία βυθού: καταγράφει την εικόνα του αμφιβληστροειδούς, ώστε να συγκρίνεται αντικειμενικά από χρόνο σε χρόνο.
• Οπτική τομογραφία συνοχής (OCT): ανιχνεύει το οίδημα της ωχράς κηλίδας, ακόμη και πριν επηρεαστεί η όραση, και καθοδηγεί τη θεραπεία με ενέσεις.
• Αγγειογραφία: με φλουορεσκεΐνη ή με OCT αγγειογραφία χωρίς ένεση, δείχνει περιοχές κακής αιμάτωσης και νεοαγγεία.

Θεραπείες αναλυτικά

Ρύθμιση του διαβήτη και των παραγόντων κινδύνου

Η βάση κάθε θεραπείας είναι η καλή ρύθμιση του σακχάρου, της αρτηριακής πίεσης και των λιπιδίων, σε συνεργασία με τον παθολόγο ή τον ενδοκρινολόγο. Η βελτίωση αυτών των παραμέτρων μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης και εξέλιξης της αμφιβληστροειδοπάθειας. Ένα σημείο προσοχής: όταν το σάκχαρο πέφτει πολύ απότομα μετά από χρόνια κακής ρύθμισης, η αμφιβληστροειδοπάθεια μπορεί προσωρινά να επιδεινωθεί. Γι’ αυτό σε τέτοιες αλλαγές θεραπείας χρειάζεται στενότερη οφθαλμολογική παρακολούθηση.

Ενδοϋαλοειδικές ενέσεις

Για το διαβητικό οίδημα της ωχράς κηλίδας, οι ενδοϋαλοειδικές ενέσεις φαρμάκων κατά του αγγειακού ενδοθηλιακού αυξητικού παράγοντα είναι σήμερα η πρώτη επιλογή. Μειώνουν τη διαρροή υγρού και σε πολλούς ασθενείς βελτιώνουν την όραση. Γίνονται στο ιατρείο με τοπική αναισθησία σε σταγόνες και συνήθως χρειάζονται μια σειρά ενέσεων στην αρχή και στη συνέχεια αραιότερα. Σε επιλεγμένους ασθενείς χρησιμοποιούνται και εμφυτεύματα κορτικοστεροειδών με μακρύτερη δράση.

Laser φωτοπηξία

Στην παραγωγική διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, όπου έχουν δημιουργηθεί νέα, εύθραυστα αγγεία, εφαρμόζεται laser στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς. Η θεραπεία μειώνει τα σήματα που προκαλούν τη δημιουργία νεοαγγείων και προστατεύει από αιμορραγίες και αποκόλληση. Laser χρησιμοποιείται επίσης σε ορισμένες μορφές οιδήματος.

Υαλοειδεκτομή

Όταν υπάρχει αιμορραγία στο υαλοειδές που δεν απορροφάται ή ινώδης ιστός που τραβάει τον αμφιβληστροειδή, χρειάζεται χειρουργική επέμβαση, η υαλοειδεκτομή, με την οποία αφαιρείται το αίμα και απελευθερώνεται ο αμφιβληστροειδής.

Οι επιπλοκές της προχωρημένης νόσου

• Αιμορραγία του υαλοειδούς: ξαφνική εμφάνιση πολλών «μυγακιών», σκιάς ή απότομη θόλωση της όρασης.
• Ελκτική αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς: ο ινώδης ιστός τραβάει τον αμφιβληστροειδή από τη θέση του.
• Νεοαγγειακό γλαύκωμα: τα νεοαγγεία φράζουν την αποχέτευση του ματιού και η πίεση ανεβαίνει πολύ, με πόνο και κοκκίνισμα.

Όλες αυτές οι επιπλοκές προλαμβάνονται στις περισσότερες περιπτώσεις με έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία.

Ο διαβήτης επηρεάζει και άλλα σημεία του ματιού

• Καταρράκτης: εμφανίζεται νωρίτερα στους διαβητικούς. Πριν από την εγχείρηση καταρράκτη πρέπει να ελέγχεται και να έχει αντιμετωπιστεί τυχόν οίδημα της ωχράς κηλίδας.
• Γλαύκωμα: ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο γλαυκώματος.
• Διακυμάνσεις στην όραση: οι μεγάλες αλλαγές του σακχάρου αλλάζουν προσωρινά τη διάθλαση του φακού, με αποτέλεσμα η όραση να «πηγαινοέρχεται». Γι’ αυτό δεν αλλάζουμε γυαλιά σε περίοδο απορρύθμισης.
• Ξηροφθαλμία και ευαισθησία του κερατοειδούς: συχνότερες λόγω της διαβητικής νευροπάθειας.

Ο Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης, με εξειδίκευση στις παθήσεις του αμφιβληστροειδούς και τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια από την Οξφόρδη, παρακολουθεί και θεραπεύει ασθενείς με διαβήτη στο ιατρείο του στο Νέο Ψυχικό. Για ραντεβού καλέστε στο 210 677 0007.

Πώς βλέπει κάποιος με διαβητικό οίδημα ωχράς κηλίδας

Όταν συγκεντρώνεται υγρό στην ωχρά κηλίδα, η κεντρική όραση θολώνει σαν να κοιτάμε μέσα από νερό. Το διάβασμα γίνεται δύσκολο, τα πρόσωπα χάνουν τη λεπτομέρειά τους και οι ευθείες γραμμές μπορεί να φαίνονται κυματιστές. Τα χρώματα ξεθωριάζουν και η όραση χειροτερεύει σε χαμηλό φωτισμό. Η περιφερική όραση παραμένει συνήθως καλή, γι’ αυτό πολλοί ασθενείς κινούνται άνετα στον χώρο αλλά δυσκολεύονται στις λεπτές εργασίες. Η αλλαγή μπορεί να είναι τόσο σταδιακή που αρχικά αποδίδεται σε «κούραση» ή σε ανάγκη για νέα γυαλιά.

Διαβήτης κύησης και εγκυμοσύνη με διαβήτη

Ο διαβήτης κύησης, που εμφανίζεται για πρώτη φορά στην εγκυμοσύνη, σπάνια επηρεάζει τον αμφιβληστροειδή. Αντίθετα, οι γυναίκες που είχαν ήδη διαβήτη τύπου 1 ή 2 πριν από την εγκυμοσύνη χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί οι ορμονικές και κυκλοφορικές αλλαγές μπορεί να επιταχύνουν την αμφιβληστροειδοπάθεια. Ιδανικά ο έλεγχος γίνεται πριν από τη σύλληψη και επαναλαμβάνεται σε κάθε τρίμηνο και μετά τον τοκετό. Η θεραπεία, όταν χρειάζεται, προσαρμόζεται ώστε να είναι ασφαλής για τη μητέρα και το έμβρυο.

Παιδιά και έφηβοι με διαβήτη τύπου 1

Στα παιδιά η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι σπάνια πριν από την εφηβεία. Με την εφηβεία όμως οι ορμονικές αλλαγές και η συχνά δυσκολότερη ρύθμιση του σακχάρου αυξάνουν τον κίνδυνο. Γι’ αυτό ο τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος ξεκινά συνήθως από την ηλικία των 10 με 12 ετών ή μερικά χρόνια μετά τη διάγνωση. Ο έλεγχος αυτός είναι και μια ευκαιρία να εξηγήσουμε στον νέο ασθενή γιατί η καλή ρύθμιση προστατεύει την όρασή του μακροπρόθεσμα.

Τρόπος ζωής που προστατεύει τα μάτια

• Σταθερή ρύθμιση του σακχάρου: οι στόχοι ορίζονται από τον θεράποντα γιατρό και η σταδιακή βελτίωση είναι προτιμότερη από τις απότομες αλλαγές.
• Έλεγχος της αρτηριακής πίεσης: εξίσου σημαντικός με το σάκχαρο για τα μάτια.
• Διατροφή μεσογειακού τύπου: λαχανικά, όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο και περιορισμός των επεξεργασμένων υδατανθράκων.
• Σωματική δραστηριότητα: τακτικό περπάτημα ή άλλη άσκηση, με την προσοχή να αποφεύγονται απότομες άρσεις βάρους όταν υπάρχει παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια ή πρόσφατη αιμορραγία.
• Διακοπή του καπνίσματος.
• Συνέπεια στα ραντεβού: ο ετήσιος έλεγχος είναι το πιο αποτελεσματικό «φάρμακο» πρόληψης.

Μύθοι για τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια

• «Αφού βλέπω καλά, τα μάτια μου είναι εντάξει.» Η νόσος μπορεί να προχωρήσει σημαντικά χωρίς κανένα σύμπτωμα. Μόνο η βυθοσκόπηση δείχνει την πραγματική εικόνα.
• «Με ινσουλίνη ή χάπια δεν κινδυνεύω.» Ο κίνδυνος εξαρτάται από τη ρύθμιση και τη διάρκεια του διαβήτη, όχι από το είδος της θεραπείας.
• «Οι ενέσεις στο μάτι είναι επικίνδυνες και πονάνε.» Γίνονται με αναισθητικές σταγόνες, διαρκούν λίγα δευτερόλεπτα και οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες. Το όφελος για την όραση είναι σημαντικό.
• «Το laser χαλάει την όραση.» Το laser στην περιφέρεια προστατεύει την όραση από σοβαρές επιπλοκές. Μπορεί να επηρεάσει λίγο την περιφερική ή τη νυχτερινή όραση, αλλά αποτρέπει την τύφλωση.

Ερωτήσεις για την επίσκεψη στον οφθαλμίατρο

• Έχω αμφιβληστροειδοπάθεια και σε ποιο στάδιο;
• Υπάρχει οίδημα στην ωχρά κηλίδα;
• Κάθε πότε πρέπει να εξετάζομαι;
• Χρειάζομαι θεραπεία και ποια;
• Πρέπει να ενημερώσω τον ενδοκρινολόγο μου για κάτι;

Τι γίνεται στην ένεση βήμα βήμα

Πολλοί ασθενείς αγχώνονται στην ιδέα της ένεσης στο μάτι. Η διαδικασία είναι όμως σύντομη και καλά οργανωμένη:

1. μετράμε την όραση και κάνουμε OCT, για να αποφασίσουμε αν χρειάζεται ένεση εκείνη την ημέρα
2. ρίχνουμε αναισθητικές σταγόνες, ώστε το μάτι να μη νιώθει πόνο
3. καθαρίζουμε με αντισηπτικό διάλυμα το μάτι και τα βλέφαρα, για προστασία από λοίμωξη
4. ένα ειδικό εργαλείο κρατά τα βλέφαρα ανοιχτά
5. η ένεση γίνεται με πολύ λεπτή βελόνα στο λευκό του ματιού και διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα
6. ελέγχουμε την όραση και την πίεση πριν φύγετε

Μετά την ένεση μπορεί να υπάρχει ελαφρύς ερεθισμός, ένα μικρό κόκκινο σημάδι ή μερικά «μυγάκια» από τη φυσαλίδα του φαρμάκου, που υποχωρούν σε λίγες μέρες. Έντονος πόνος, αυξανόμενο κοκκίνισμα ή μείωση της όρασης τις επόμενες μέρες χρειάζονται άμεση επικοινωνία με τον γιατρό.

Οδήγηση και διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια

Οι περισσότεροι διαβητικοί με ήπια ή μέτρια αμφιβληστροειδοπάθεια οδηγούν χωρίς πρόβλημα. Όταν όμως υπάρχει οίδημα στην ωχρά κηλίδα ή έχει γίνει εκτεταμένη θεραπεία με laser, μπορεί να επηρεαστεί η οπτική οξύτητα, η αντίθεση ή το περιφερικό πεδίο. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο οφθαλμίατρος μπορεί να προτείνει έλεγχο οπτικών πεδίων για να εκτιμηθεί με ασφάλεια η ικανότητα οδήγησης.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση κάνει τη διαφορά

Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι μία από τις σημαντικότερες αιτίες απώλειας όρασης στους ενήλικες εργάσιμης ηλικίας. Ταυτόχρονα είναι και από τις πιο προλήψιμες. Όταν οι αλλοιώσεις εντοπίζονται στα πρώτα στάδια, η καλή ρύθμιση του διαβήτη αρκεί συχνά για να σταματήσει η εξέλιξη. Όταν διαγιγνώσκεται έγκαιρα το οίδημα ή τα νεοαγγεία, οι ενέσεις και το laser προστατεύουν την όραση πολύ αποτελεσματικά. Αντίθετα, όταν ο ασθενής έρχεται για πρώτη φορά επειδή η όραση έχει ήδη πέσει, οι βλάβες μπορεί να είναι εν μέρει μόνιμες.

Το μήνυμα είναι απλό: κάθε άνθρωπος με διαβήτη χρειάζεται βυθοσκόπηση τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, ακόμη και όταν βλέπει τέλεια.

Συνεργασία οφθαλμιάτρου και θεράποντα γιατρού

Τα ευρήματα στον αμφιβληστροειδή είναι ένας «καθρέφτης» της κατάστασης των μικρών αγγείων σε όλο τον οργανισμό. Όταν διαπιστώνουμε εξέλιξη της αμφιβληστροειδοπάθειας, ενημερώνουμε τον ασθενή ώστε να συζητήσει με τον ενδοκρινολόγο ή τον παθολόγο του τη ρύθμιση του σακχάρου, της πίεσης και των λιπιδίων, καθώς και τον έλεγχο των νεφρών. Η στενή συνεργασία των ειδικοτήτων προστατεύει όχι μόνο τα μάτια αλλά και τη γενική υγεία του ασθενούς.

Τα αρχικά σημάδια στον βυθό

Στα πρώτα στάδια ο οφθαλμίατρος βλέπει μικροσκοπικές διογκώσεις στα τοιχώματα των τριχοειδών, τα μικροανευρύσματα, και μικρές στικτές αιμορραγίες. Αργότερα εμφανίζονται κιτρινωπές εναποθέσεις λιπιδίων, τα σκληρά εξιδρώματα, και λευκές κηλίδες που δείχνουν περιοχές με κακή αιμάτωση. Όσο αυξάνονται αυτές οι περιοχές, ο αμφιβληστροειδής «ζητά» περισσότερο οξυγόνο και παράγει ουσίες που οδηγούν στη δημιουργία νεοαγγείων. Ο στόχος της παρακολούθησης είναι να παρέμβουμε πριν φτάσουμε σε αυτό το στάδιο.

Με τακτικό έλεγχο, καλή ρύθμιση και έγκαιρη θεραπεία, η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων με διαβήτη διατηρεί χρήσιμη όραση για όλη τη ζωή τους. Η πρόληψη ξεκινά με ένα απλό ραντεβού για βυθοσκόπηση.

Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και γενική υγεία

Η ύπαρξη αμφιβληστροειδοπάθειας δείχνει ότι ο διαβήτης έχει αρχίσει να επηρεάζει τα μικρά αγγεία του οργανισμού. Γι’ αυτό η διάγνωσή της είναι και ένα σήμα για πιο προσεκτικό έλεγχο της καρδιάς, των νεφρών και των νεύρων των άκρων, πάντα σε συνεργασία με τον θεράποντα γιατρό.

Συχνές Ερωτήσεις

Ιατρικός έλεγχος: Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης MD, FEBO