Τι είναι ο κερατόκωνος;
Κερατόκωνος είναι μια πάθηση στην οποία το κεντρικό τμήμα του κερατοειδούς προοδευτικά λεπταίνει με αποτέλεσμα το σφαιρικό ή ωοειδές σχήμα του να αντικαθίσταται από κωνικό.
Περιεχόμενα σελίδας
- Τι είναι ο κερατόκωνος;
- Ποια είναι η αιτιολογία του κερατόκωνου και ποια τα αίτια;
- Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;
- Παθοφυσιολογικά ευρήματα
- Πρωτογενής πρόληψη
- Πως γίνεται η διάγνωση;
- Ποια η κατάλληλη θεραπεία για αντιμετώπιση;
- Ποιο το κόστος της θεραπείας; Είναι προσιτές οι τιμές;
- Συμπτώματα του κερατόκωνου
- Πώς βλέπει κάποιος με κερατόκωνο
- Στάδια του κερατόκωνου
- Κερατόκωνος στους εφήβους: γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη
- Το τρίψιμο των ματιών και ο κερατόκωνος
- Οι εξετάσεις που χρειάζονται
- Crosslinking κερατοειδούς: πώς σταματά η εξέλιξη
- Φακοί επαφής για κερατόκωνο
- Άλλες χειρουργικές επιλογές
- Οξύς κερατόκωνος: μια σπάνια επιπλοκή
- Κερατόκωνος και laser μυωπίας
- Καθημερινή ζωή με κερατόκωνο
- Αστιγματισμός ή κερατόκωνος; Πώς ξεχωρίζουν
- Κάθε πότε χρειάζεται επανέλεγχος
- Κερατόκωνος και εγκυμοσύνη
- Κερατόκωνος, σχολείο, εργασία και οδήγηση
- Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε στον οφθαλμίατρο
- Τι να περιμένετε πριν και μετά το crosslinking
- Κερατόκωνος και καταρράκτης στο μέλλον
- Μύθοι για τον κερατόκωνο
- Κερατόκωνος και αθλητισμός
- Συχνές Ερωτήσεις
Ποια είναι η αιτιολογία του κερατόκωνου και ποια τα αίτια;
Η ακριβής αιτιολογία του είναι άγνωστη. Υπάρχουν ενδείξεις ότι κληρονομικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο αλλά ακριβής τρόπος μετάδοσης δεν έχει βρεθεί. Παρόλα αυτά σε ορισμένες οικογένειες είναι συχνότερο από ότι σε άλλες. Η επίπτωση του κερατόκωνου διεθνώς θεωρείται ότι είναι 1 στους 2000 ανθρώπους παρόλα αυτά στην χώρα μας πιστεύεται ότι είναι αρκετά συχνότερο αλλά και στην Κύπρο ακόμα συχνότερο.
Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;
Υπάρχει έντονη συσχέτιση του κερατόκωνου με κνησμό, με αποτέλεσμα να βλέπουμε ασθενείς οι οποίοι τρίβουν τα μάτια τους συνεχώς ακόμα και κατά την διάρκεια του ύπνου. Δεν γνωρίζουμε αν αυτό είναι αποτέλεσμα κάποιας ανοσολογικής αντίδρασης ή είναι γεγονός που συμβάλει στην εξέλιξη της.
Παθοφυσιολογικά ευρήματα
Από ιστοπαθολογικές μελέτες γνωρίζουμε ότι στον κερατοειδή ασθενών με κερατόκωνο υπάρχουν ρήξεις στην μεμβράνη του Bowman, από-οργάνωση των ινών του κολλαγόνου, ουλοποίηση και λέπτυνση.
Κλείστε ραντεβού με τον ιατρό
Εξέταση και ενημέρωση για την περίπτωσή σας στο ιατρείο μας στο Νέο Ψυχικό.
Πρωτογενής πρόληψη
Δεν υπάρχει κάποια ακριβής στρατηγική που να έχει αποδειχθεί αποτελεσματική. Ορισμένοι πιστεύουν ότι το τρίψιμο των ματιών πρέπει να αποφεύγεται.
Πως γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση του κερατόκωνου γίνεται κυρίως με μια τοπογραφία του κερατοειδούς αλλά και από την εξέταση με την σχισμοειδή λυχνία (όχι σε πρώιμα στάδια). Εκτός από την τοπογραφία μεγάλη συμμετοχή στην διάγνωση έχει και η παχυμετρία της οποίας οι χάρτες του επιθυλίου δίνουν πολύ σημαντικές πληροφορίες. Τα παραπάνω μαζί με την μεγάλη μας εμπειρία βοηθούν στην διάγνωση ακόμα και υποκλινικών περιπτώσεων κερατόκωνου.
Ποια η κατάλληλη θεραπεία για αντιμετώπιση;
Στα πρώτα στάδια και άμα δεν υπάρχει εξέλιξη η θεραπεία γίνεται με γυαλιά ή μαλακούς φακούς επαφής. Εφόσον υπάρχει εξέλιξη μπορεί τα γυαλιά να μην είναι αρκετά ώστε να έχει ο ασθενής ικανοποιητική όραση και τότε απαιτούνται κερατοκωνικοί φακοί – RGP (Rigid Gas Permeable).
Σε περίπτωση που υπάρχει εξέλιξη της πάθησης υπάρχει η λύση της σταθεροποίησης με διασύνδεση κολλαγόνου – Collagen Cross Linking (CXL). Έχοντας στη διάθεση μας το πιο άρτιο μηχάνημα για την διασύνδεση, το KXL II της Avedro μπορούμε να προσφέρουμε όσο το δυνατόν καλύτερα αποτελέσματα.
Η διασύνδεση κολλαγόνου μπορεί να γίνει μόνη της ή σε συνδυασμό με τοπογραφικά καθοδηγούμενο laser το οποίο εξομαλύνει την επιφάνεια του κώνου και βελτιώνει την όραση. Η διαδικασία αυτή που λέγεται “πρωτόκολλο της Αθήνας” και είναι πλέον διεθνώς αποδεκτή ως μια από τις πιο αποτελεσματικές μεθόδους αντιμετώπισης του κερατόκωνου, ενώ έχει μειώσει σημαντικά την ανάγκη να οδηγηθεί κάνεις σε μεταμόσχευση κερατοειδή. Ο Δρ Σκουτέρης έχοντας εμπειρία από την συγκεκριμένη τεχνική μπορεί να σας ενημερώσει για το στάδιο της πάθησης στο οποίο βρίσκεστε και με βάση αυτό να σας καθοδηγήσει για το ποια πορεία αντιμετώπισης είναι κατάλληλη για εσάς.
Ποιο το κόστος της θεραπείας; Είναι προσιτές οι τιμές;
Το κόστος της θεραπείας εξαρτάται ανάλογα την περίπτωση και πόσο προχωρημένη είναι. Για να μάθετε περισσότερες λεπτομέρειες για τις τιμές, παρακαλώ επικοινωνήστε με τον οφθαλμίατρο.
Συμπτώματα του κερατόκωνου
Ο κερατόκωνος ξεκινά συνήθως στην εφηβεία ή στα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής και στα αρχικά στάδια μοιάζει με έναν απλό αστιγματισμό. Γι’ αυτό συχνά περνά απαρατήρητος. Τα συμπτώματα που πρέπει να μας κάνουν να σκεφτούμε κερατόκωνο είναι:
- θολή ή παραμορφωμένη όραση που δεν διορθώνεται πλήρως με γυαλιά
- συχνές αλλαγές στη συνταγή των γυαλιών μέσα σε λίγους μήνες
- αυξανόμενος αστιγματισμός, συχνά με αλλαγή του άξονα
- ειδώλια ή «διπλά» περιγράμματα, ακόμη και όταν κοιτάμε με το ένα μάτι
- έντονη θάμβωση από τα φώτα των αυτοκινήτων τη νύχτα, με «ουρές» και άλως
- ευαισθησία στο φως και κόπωση των ματιών
- συχνό τρίψιμο των ματιών λόγω φαγούρας ή αλλεργίας
Η πάθηση αφορά σχεδόν πάντα και τα δύο μάτια, αλλά συνήθως το ένα είναι πιο προχωρημένο. Έτσι, ο ασθενής μπορεί να βλέπει καλά με το «καλό» μάτι και να μην αντιλαμβάνεται το πρόβλημα στο άλλο.
Πώς βλέπει κάποιος με κερατόκωνο
Επειδή ο κερατοειδής γίνεται λεπτότερος και προβάλλει σαν κώνος, η επιφάνειά του χάνει την ομαλή καμπυλότητα. Το φως σκεδάζεται ακανόνιστα και η εικόνα που φτάνει στον αμφιβληστροειδή είναι θολή και παραμορφωμένη. Τα γράμματα φαίνονται να έχουν σκιές, οι ευθείες γραμμές μοιάζουν κυματιστές και οι φωτεινές πηγές τη νύχτα απλώνονται σε αστέρια ή γραμμές. Αυτός ο ανώμαλος αστιγματισμός είναι ο λόγος που τα γυαλιά βοηθούν μόνο στα πρώτα στάδια.
Στάδια του κερατόκωνου
- Αρχικό στάδιο: ήπια αλλαγή στην τοπογραφία, όραση καλή με γυαλιά. Σε αυτό το στάδιο η διάγνωση γίνεται συνήθως μόνο με εξειδικευμένες εξετάσεις.
- Μέτριο στάδιο: ο αστιγματισμός αυξάνεται, τα γυαλιά δεν αρκούν και χρειάζονται ειδικοί φακοί επαφής.
- Προχωρημένο στάδιο: έντονη λέπτυνση και προβολή του κερατοειδούς, ενδεχομένως με ουλές, που επηρεάζουν σημαντικά την όραση.
Ο στόχος της σύγχρονης αντιμετώπισης είναι να διαγνώσουμε τον κερατόκωνο στο αρχικό στάδιο και να σταματήσουμε την εξέλιξή του πριν επηρεαστεί μόνιμα η όραση.
Κερατόκωνος στους εφήβους: γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη
Στους νέους ο κερατόκωνος εξελίσσεται συνήθως γρηγορότερα απ’ ό,τι στους ενήλικες. Ένας έφηβος που αλλάζει συχνά γυαλιά, ειδικά αν έχει αλλεργίες, ατοπική δερματίτιδα ή τρίβει συχνά τα μάτια του, πρέπει να κάνει τοπογραφία κερατοειδούς. Αναλυτικά για τα σημάδια σε αυτή την ηλικία μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο μας για τον κερατόκωνο στους εφήβους.
Το τρίψιμο των ματιών και ο κερατόκωνος
Το έντονο και συχνό τρίψιμο των ματιών είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επιδεινώνουν τον κερατόκωνο. Η μηχανική πίεση αδυνατίζει περαιτέρω τον ήδη ευάλωτο κερατοειδή. Γι’ αυτό η αντιμετώπιση των αλλεργιών με κατάλληλα κολλύρια, η φροντίδα της ξηροφθαλμίας και η συνειδητή αποφυγή του τριψίματος αποτελούν βασικό μέρος της θεραπείας, ιδιαίτερα στα παιδιά και τους εφήβους.
Αλλάζετε συχνά γυαλιά ή βλέπετε ειδώλια;
Μια τοπογραφία κερατοειδούς διαγιγνώσκει τον κερατόκωνο από τα πρώτα στάδια. Κλείστε ραντεβού στο ιατρείο μας στο Νέο Ψυχικό.
Οι εξετάσεις που χρειάζονται
Για τη διάγνωση και την παρακολούθηση του κερατόκωνου χρησιμοποιούμε:
- Τοπογραφία και τομογραφία κερατοειδούς: χαρτογραφούν την πρόσθια και την οπίσθια επιφάνεια και το πάχος του κερατοειδούς σε όλη την έκτασή του. Είναι η πιο ευαίσθητη εξέταση για την πρώιμη διάγνωση.
- Παχυμετρία: μετρά το πάχος του κερατοειδούς, πληροφορία απαραίτητη για την επιλογή θεραπείας.
- Διάθλαση και οπτική οξύτητα: για την καταγραφή της όρασης με και χωρίς διόρθωση.
- Εξέταση στη σχισμοειδή λυχνία: για χαρακτηριστικά σημεία όπως λέπτυνση, γραμμές στρες ή ουλές.
Η σύγκριση διαδοχικών μετρήσεων ανά λίγους μήνες δείχνει αν ο κερατόκωνος είναι σταθερός ή εξελίσσεται. Αυτή η πληροφορία καθορίζει αν χρειάζεται crosslinking.
Crosslinking κερατοειδούς: πώς σταματά η εξέλιξη
Το crosslinking κολλαγόνου του κερατοειδούς είναι σήμερα η θεραπεία που μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη του κερατόκωνου. Στη διαδικασία εφαρμόζονται σταγόνες ριβοφλαβίνης, δηλαδή βιταμίνης Β2, και στη συνέχεια ο κερατοειδής εκτίθεται σε ελεγχόμενη υπεριώδη ακτινοβολία. Ο συνδυασμός δημιουργεί νέους δεσμούς ανάμεσα στις ίνες του κολλαγόνου και κάνει τον κερατοειδή πιο ανθεκτικό.
Η επέμβαση γίνεται με τοπική αναισθησία με σταγόνες και διαρκεί περίπου μία ώρα. Στην κλασική τεχνική αφαιρείται το επιθήλιο, οπότε τις πρώτες μέρες υπάρχει ενόχληση, δακρύρροια και ευαισθησία στο φως, και τοποθετείται θεραπευτικός φακός επαφής μέχρι να επουλωθεί. Η όραση σταθεροποιείται μέσα σε λίγες εβδομάδες έως μήνες. Σκοπός του crosslinking δεν είναι να καταργήσει τα γυαλιά αλλά να προστατέψει τον κερατοειδή από περαιτέρω επιδείνωση. Γι’ αυτό έχει τη μεγαλύτερη αξία όταν γίνεται νωρίς.
Φακοί επαφής για κερατόκωνο
Όταν τα γυαλιά δεν αρκούν, οι ειδικοί φακοί επαφής προσφέρουν συχνά εξαιρετική όραση:
- Ημίσκληροι διαπερατοί φακοί: δημιουργούν μια νέα, λεία οπτική επιφάνεια μπροστά από τον ακανόνιστο κερατοειδή.
- Σκληρικοί φακοί: μεγαλύτεροι φακοί που στηρίζονται στο λευκό του ματιού και «γεφυρώνουν» τον κερατοειδή, με μια στιβάδα υγρού από κάτω. Είναι συχνά πιο άνετοι σε προχωρημένο κερατόκωνο.
- Υβριδικοί φακοί: συνδυάζουν σκληρό κέντρο με μαλακή περιφέρεια.
Η εφαρμογή απαιτεί εμπειρία και υπομονή, και η σωστή επιλογή φακού κάνει τεράστια διαφορά στην καθημερινή άνεση.
Άλλες χειρουργικές επιλογές
- Ενδοστρωματικοί δακτύλιοι: μικρά ημικύκλια που τοποθετούνται μέσα στον κερατοειδή και τον κάνουν πιο ομαλό, βελτιώνοντας την όραση σε επιλεγμένους ασθενείς.
- Τοπογραφικό laser σε συνδυασμό με crosslinking: σε ορισμένες περιπτώσεις ομαλοποιεί την επιφάνεια του κερατοειδούς ενώ ταυτόχρονα τον σταθεροποιεί.
- Μεταμόσχευση κερατοειδούς: χρειάζεται σε μικρό ποσοστό ασθενών με πολύ προχωρημένο κερατόκωνο ή ουλές. Σήμερα προτιμώνται τεχνικές που αντικαθιστούν μόνο τις πρόσθιες στιβάδες του κερατοειδούς, με λιγότερες επιπλοκές.
Οξύς κερατόκωνος: μια σπάνια επιπλοκή
Σε προχωρημένο κερατόκωνο μπορεί σπάνια να σπάσει η εσωτερική μεμβράνη του κερατοειδούς. Τότε υγρό εισχωρεί μέσα του και το μάτι θολώνει απότομα, με πόνο, κοκκίνισμα και έντονη ευαισθησία στο φως. Η κατάσταση αυτή, που ονομάζεται οξύς ύδρωπας, χρειάζεται άμεση οφθαλμολογική εκτίμηση. Συνήθως υποχωρεί σταδιακά μέσα σε μερικές εβδομάδες με θεραπεία, αλλά μπορεί να αφήσει ουλή.
Κερατόκωνος και laser μυωπίας
Ο κερατόκωνος, ακόμη και σε πρώιμο στάδιο, αποτελεί αντένδειξη για τις κλασικές επεμβάσεις laser μυωπίας, όπως το LASIK, γιατί αυτές λεπταίνουν τον κερατοειδή και μπορεί να επιταχύνουν την πάθηση. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους που πριν από κάθε επέμβαση laser κάνουμε λεπτομερή τοπογραφία και τομογραφία κερατοειδούς.
Καθημερινή ζωή με κερατόκωνο
- Αποφεύγετε το τρίψιμο των ματιών και αντιμετωπίζετε τις αλλεργίες.
- Κάνετε τις προγραμματισμένες επανεξετάσεις, ακόμη κι αν η όραση φαίνεται σταθερή.
- Φροντίζετε σχολαστικά την υγιεινή των φακών επαφής.
- Φοράτε γυαλιά ηλίου με προστασία UV, γιατί πολλοί ασθενείς έχουν ευαισθησία στο φως.
- Ενημερώστε τα αδέλφια και τα παιδιά σας να κάνουν έλεγχο, γιατί υπάρχει οικογενειακή προδιάθεση.
Ο Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης διαγιγνώσκει και παρακολουθεί ασθενείς με κερατόκωνο στο ιατρείο του στο Νέο Ψυχικό. Για ραντεβού καλέστε στο 210 677 0007.
Αστιγματισμός ή κερατόκωνος; Πώς ξεχωρίζουν
Στα πρώτα στάδια ο κερατόκωνος μοιάζει πολύ με τον συνηθισμένο αστιγματισμό. Υπάρχουν όμως ενδείξεις που τον ξεχωρίζουν:
- ο αστιγματισμός αυξάνεται από χρόνο σε χρόνο, ενώ ο απλός αστιγματισμός μένει συνήθως σταθερός
- ο άξονας του αστιγματισμού αλλάζει ή είναι πλάγιος
- η όραση δεν γίνεται πλήρως καθαρή ακόμη και με τα σωστά γυαλιά
- υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα δύο μάτια
- η τοπογραφία δείχνει ασύμμετρη κύρτωση, συνήθως στο κάτω μέρος του κερατοειδούς
Η τελική απάντηση δίνεται πάντα από την τοπογραφία και την τομογραφία κερατοειδούς. Γι’ αυτό σε κάθε νέο με αστιγματισμό που αλλάζει, η εξέταση αυτή δεν πρέπει να παραλείπεται.
Κάθε πότε χρειάζεται επανέλεγχος
Η συχνότητα των επανεξετάσεων εξαρτάται από την ηλικία και τη σταθερότητα της πάθησης. Στους εφήβους και τους νέους ενήλικες με πρόσφατη διάγνωση κάνουμε συνήθως τοπογραφία ανά τρεις έως έξι μήνες, ώστε να εντοπίσουμε εγκαίρως οποιαδήποτε εξέλιξη. Μετά από crosslinking ακολουθεί πρόγραμμα ελέγχων τον πρώτο χρόνο και στη συνέχεια ετήσια παρακολούθηση. Στους ενήλικες άνω των 30 με 35 ετών, όπου ο κερατόκωνος τείνει να σταθεροποιείται, οι έλεγχοι γίνονται πιο αραιοί, αλλά δεν σταματούν.
Κερατόκωνος και εγκυμοσύνη
Οι ορμονικές αλλαγές της εγκυμοσύνης μπορεί να επηρεάσουν τη δομή του κερατοειδούς και σε ορισμένες γυναίκες έχει περιγραφεί επιδείνωση του κερατόκωνου σε αυτή την περίοδο. Γι’ αυτό συστήνουμε έναν έλεγχο πριν από την προγραμματισμένη εγκυμοσύνη και παρακολούθηση μετά τον τοκετό. Το crosslinking συνήθως αναβάλλεται μέχρι το τέλος της εγκυμοσύνης και του θηλασμού.
Κερατόκωνος, σχολείο, εργασία και οδήγηση
Με τη σωστή διόρθωση οι περισσότεροι άνθρωποι με κερατόκωνο σπουδάζουν, εργάζονται και οδηγούν κανονικά. Στο σχολείο βοηθά το παιδί να κάθεται σε θέση με καλή θέαση του πίνακα, ενώ στη δουλειά με υπολογιστή χρειάζονται τακτικά διαλείμματα και λιπαντικά κολλύρια αν υπάρχει ξηρότητα. Για την οδήγηση, ιδίως τη νύχτα, είναι σημαντικό η όραση να ελέγχεται με τη διόρθωση που χρησιμοποιείτε. Αν οι φακοί επαφής ενοχλούν μετά από πολλές ώρες, ζητήστε από τον οφθαλμίατρο να επανεκτιμήσει την εφαρμογή τους.
Ερωτήσεις που αξίζει να κάνετε στον οφθαλμίατρο
- Σε ποιο στάδιο βρίσκεται ο κερατόκωνος σε κάθε μάτι;
- Υπάρχουν σημάδια εξέλιξης σε σύγκριση με τις προηγούμενες μετρήσεις;
- Είμαι κατάλληλος υποψήφιος για crosslinking και πότε;
- Ποιος τύπος φακών επαφής θα μου έδινε την καλύτερη όραση;
- Κάθε πότε πρέπει να κάνω τοπογραφία;
- Πρέπει να ελεγχθούν και τα μέλη της οικογένειάς μου;
Οι απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις σχηματίζουν ένα σαφές πλάνο παρακολούθησης, προσαρμοσμένο στη δική σας περίπτωση.
Τι να περιμένετε πριν και μετά το crosslinking
Πριν από την επέμβαση: γίνεται πλήρης έλεγχος με τοπογραφία, τομογραφία και παχυμετρία, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι ο κερατοειδής έχει το απαραίτητο πάχος. Αν φοράτε φακούς επαφής, θα σας ζητηθεί να τους αφαιρέσετε για κάποιες μέρες πριν από τις μετρήσεις, γιατί αλλοιώνουν προσωρινά το σχήμα του κερατοειδούς. Την ημέρα της επέμβασης καλό είναι να έχετε συνοδό, αφού δεν θα μπορείτε να οδηγήσετε.
Τις πρώτες μέρες: είναι φυσιολογικό να υπάρχει αίσθημα ξένου σώματος, τσούξιμο, δακρύρροια και ευαισθησία στο φως. Ο θεραπευτικός φακός επαφής και τα κολλύρια που δίνονται βοηθούν στην επούλωση. Τα παυσίπονα από το στόμα και τα γυαλιά ηλίου κάνουν τις πρώτες μέρες πιο άνετες. Αποφεύγουμε το τρίψιμο των ματιών, το κολύμπι και τη σκόνη.
Τους επόμενους μήνες: η όραση μπορεί να κυμαίνεται για λίγες εβδομάδες. Ο κερατοειδής συνεχίζει να «σφίγγει» σταδιακά για αρκετούς μήνες. Οι φακοί επαφής επανέρχονται συνήθως μετά από έναν μήνα, με νέα εφαρμογή αν χρειάζεται. Η επιτυχία κρίνεται από τη σταθερότητα των μετρήσεων στους επόμενους ελέγχους.
Κερατόκωνος και καταρράκτης στο μέλλον
Οι ασθενείς με κερατόκωνο μπορούν να κάνουν κανονικά εγχείρηση καταρράκτη όταν χρειαστεί σε μεγαλύτερη ηλικία. Ο υπολογισμός του ενδοφακού είναι όμως πιο απαιτητικός, γιατί ο ακανόνιστος κερατοειδής δυσκολεύει τις μετρήσεις. Γι’ αυτό η επέμβαση σχεδιάζεται με ιδιαίτερη προσοχή, και σε σταθερό, ήπιο κερατόκωνο μπορεί να επιλεγεί και τορικός ενδοφακός για μείωση του αστιγματισμού.
Μύθοι για τον κερατόκωνο
- «Ο κερατόκωνος οδηγεί πάντα σε μεταμόσχευση.» Με το crosslinking και τους σύγχρονους φακούς επαφής, η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών δεν χρειάζεται ποτέ μεταμόσχευση.
- «Αν βλέπω καλά με γυαλιά, δεν χρειάζομαι παρακολούθηση.» Η εξέλιξη φαίνεται πρώτα στην τοπογραφία και αργότερα στην όραση. Η παρακολούθηση είναι απαραίτητη ακόμη και όταν η όραση είναι καλή.
- «Οι σκληροί φακοί χειροτερεύουν τον κερατόκωνο.» Οι σωστά εφαρμοσμένοι φακοί δεν επιδεινώνουν την πάθηση. Η κακή εφαρμογή όμως μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό, γι’ αυτό χρειάζεται τακτικός έλεγχος.
Κερατόκωνος και αθλητισμός
Οι περισσότεροι ασθενείς με κερατόκωνο μπορούν να αθλούνται κανονικά. Στα αθλήματα επαφής και στις δραστηριότητες με κίνδυνο χτυπήματος στο μάτι συνιστώνται προστατευτικά γυαλιά. Στο κολύμπι οι φακοί επαφής δεν πρέπει να φοριούνται χωρίς μάσκα ή γυαλιά κολύμβησης, λόγω κινδύνου λοίμωξης. Μετά από crosslinking η επιστροφή στον αθλητισμό γίνεται σταδιακά, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού, συνήθως μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Ένα τελευταίο πρακτικό σημείο: αν έχετε κερατόκωνο και χρειαστεί να επισκεφθείτε άλλον γιατρό ή να κάνετε κάποια επέμβαση στα μάτια, ενημερώστε για τη διάγνωση και φέρτε μαζί σας τις πρόσφατες τοπογραφίες. Οι προηγούμενες μετρήσεις είναι πολύτιμες, γιατί μόνο με σύγκριση φαίνεται αν η πάθηση παραμένει σταθερή.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορεί ο κερατόκωνος να οδηγήσει σε τύφλωση;
Ο κερατόκωνος δεν προκαλεί πλήρη τύφλωση, μπορεί όμως να μειώσει σημαντικά την όραση λόγω υψηλού και ακανόνιστου αστιγματισμού ή ουλών στον κερατοειδή. Με έγκαιρη διάγνωση, το cross-linking σταματά συνήθως την εξέλιξη, ενώ ειδικοί φακοί επαφής βελτιώνουν την όραση. Σε προχωρημένα στάδια, η μεταμόσχευση κερατοειδούς έχει πολύ καλά αποτελέσματα.
Σταματά η εξέλιξη του κερατόκωνου;
Ο κερατόκωνος εξελίσσεται συνήθως στην εφηβεία και στα 20-30, ενώ μετά τα 35-40 τείνει να σταθεροποιείται. Η θεραπεία cross-linking ενισχύει τους δεσμούς του κολλαγόνου του κερατοειδούς και σταματά την εξέλιξη στη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών. Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση και η τακτική παρακολούθηση με τοπογραφία είναι καθοριστικές.
Μπορώ να κάνω laser μυωπίας αν έχω κερατόκωνο;
Η κλασική LASIK αντενδείκνυται στον κερατόκωνο, γιατί λεπταίνει και αποδυναμώνει περισσότερο τον κερατοειδή. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μετά τη σταθεροποίηση με cross-linking, μπορεί να συζητηθεί επιφανειακό τοπογραφικά καθοδηγούμενο laser για τη βελτίωση της όρασης. Άλλη επιλογή είναι οι φακικοί ενδοφακοί. Κάθε απόφαση απαιτεί πλήρη έλεγχο του κερατοειδούς.
Είναι κληρονομικός ο κερατόκωνος;
Ο κερατόκωνος έχει γενετική προδιάθεση και είναι συχνότερος σε όσους έχουν συγγενή πρώτου βαθμού με την πάθηση. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης το έντονο τρίψιμο των ματιών, συχνά λόγω αλλεργίας. Αν κάποιος στην οικογένεια έχει κερατόκωνο, συστήνεται έλεγχος με τοπογραφία κερατοειδούς στα παιδιά και στα αδέλφια, ιδίως στην εφηβεία.
Ιατρικός έλεγχος: Δρ. Βασίλειος Σκουτέρης MD, FEBO